کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

گردآوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

گردآوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

طبقه بندی موضوعی
بایگانی

 

 

واژه های پارسی جایگزین برای واژه های نافارسی

 

زمان آغاز واژگان: 14 اسفند 1399

تازه ترین به روزرسانی: 22 اردیبهشت 1400

 

آپدیت= به روز، به روزرسانی

آپلود= بارگذاری

آخرت= رستاخیز، روز بازپسین

آخرین= واپسین، تازه ترین

آدرس= نشانی

آرشیو= بایگانی

آنلاین= برخط

 

اتصال= پیوند

اتفاقاً (اتفاقی)= ناگهانی، یکباره، به یکباره

اتفاقات= رخدادها، رویدادها، پیشامدها

اتومبیل= خودرو

احترام= پاسداشت

احتراماَ (با احترام)= با درود، با مهر، ارجمندانه

اختراع= نوآوری

اختصاصی= ویژه

ادمین= مدیر، راهبر

ارتفاع= بلندی

ارتفاعات= کوهها، بلندیها

ارسال= فرستادن

ازجمله= از زمره، مانند

ازقبیل= از زمره، مانند

اس ام اس= پیامک

اساتید= استادان

اساس= پایه

اساساَ= به طور کلی

اساسی= پایه ای

استقرار= جایگیری

اسلاید= نمابرگ

اسیر= دربند

اشتباه= نادرست

اشعه= پرتو

اصرار= پافشاری، پای فشردن

اصل= ریشه، بنیاد

اصلاح= ویرایش

اصول= شالوده

اصیل= ریشه دار، بنیادین

اضافه= افزودن

اضافی= افزوده

اطراف= پیرامون

اطلاع رسانی= آگاهی رسانی، آگاهی بخشی

اطلاع= آگاهی

اطلاعات= آگاهیها، دانسته ها، داده ها

اعتقاد= باور

اقدامات= گامها

اکثر= بیشتر

اکثرا= بیشتر

اکولوژی= بومشناسی

امتحان= آزمون، آزمایش

انتخاب= گزینش

انتقادات (انتقادها)= خرده گیری

انتها= پایان، فرجام

اندمیک= بومزاد (در بومشناسی)

انسجام= یکپارچگی

انواع (تنوع)= گوناگونی

اوکی= باشه، خوب

اول= نخست، یکم

اولین= نخستین، یکمین

بالاخره= سرانجام

بحث= جستار

بخصوص= به ویژه

بدن= پیکر

بعد= پس

بقا= هستی، زنده مانی، نامیری، ماندگاری، مانایی، پایایی، پایستگی

بقیه= دیگر، دیگران

بولد= پررنگ

به علاوه= افزون بر آن، افزودن بر این

به موقع= به هنگام

بیولوژی= زیست شناسی

پانوراما= سراسرنما

پرایمری پروجکشن= بیرون زدگی (بلندی) شاهپراولیها (در پرندگان)

پرایمری= شاهپراولی (در پرندگان)

پرتکرار= پربسامد

پرسنل= کارمندان

پروتکل= شیوه نامه

پک= بسته

پوینت= {نقطه}

پیج= صفحه (در اینستاگرام)

پیشنهادات= پیشنهادها

پیک= اوج

تاخیر= درنگ، دیرکرد

تارسوس= قلم پا (در پرندگان)

تایم= زمان

تبعیت= پیروی

تبلیغات= آگهیها

تجارت= بازرگانی

تجسم= انگارش

تحقیق= پژوهش

تحمل= بردباری

تحویل= واگذاری

تخیل= پندارسازی

تداعی= یادآور، یادآوری (در مورد پرندگان)

تداعی= یادآوری کردن

تردید= دودلی

ترمینال= پایانه

ترمینال= پایانی (در مورد نوارهای بال و دم در پرندگان)

تست= آزمایش

تشخیص= شناسایی

تشکر= سپاسگزاری

تصور= انگارش

تصویر= نگاره (Picture)

تعداد= شمار، شمارگان

تعقل= ژرف اندیشی

تعیین= گزینش، برگزیدن

تغییر= ویرایش، گراییدن

تفاوت= ناسانی، نایکسانی، ناهمسانی

تفکر= خردورزی، اندیشه ورزی

تفکیک= جداسازی

تقدیم= پیشکش

تقریباَ (به تقریب)= کمابیش، تا اندازه ای

تکرار= بسامد

تکنولوژی= فناوری

تلفیق= آمیختن، آمیختگی

تلقی= انگاشته

تمام کردن= به پایان رساندن

تمامی= همگی

تمایز= بازشناسی

تمرین= پشتکار، ورزیدگی

تناوب= دوره

تواضع= فروتنی

توافق= هم داستان، هم رای

توالی= پی آیند

توریست= گردشگر

توسعه= گسترش

توضیحات (توضیحها)= روشنگری، روشن سازی، آگاه سازی

ثابت= پایا، ایستا، استوار، پابرجا

جالب= چشمگیر، دلچسب، دلنشین

جامع= فراگیر

جدال= درگیری

جدید= نوین

جزء= بخش، پاره

جزو= زمره

جزییات= ریزگان

جزئی= بخشی، کم

جسم= پیکر

جمع= گروه

جمعاَ (در جمع)= روی همرفته

جمله= همگی

جنس= سرده (در رده بندی زیستمندان)

جنوب= نیمروز

جنوبی= نیمروزی

جواب= پاسخ

جهت= سو، رو

چت= گفتگو

چک کردن= بازبینی کردن، وارسی کردن

حاره= گرمسیری

حاشیه= لبه، کناره، پهلو، پیرامون

حاضر= آماده

حامله= باردار، آبستن

حتماً= بی گمان

حد= اندازه

حداقل= دست کم، کمینه

حداکثر= دست بالا، بیشینه

حدس= گمان

حدود= نزدیک

حذف= برداشتن، واچیدن

حرکت= جابجایی، تکان

حفاظت= پاسداری، پاسداشت

حفره= سوراخ، شکاف

حفظ= نگهداری

حق الزحمه= کارمزد

حقیقی= راستین

حل= چاره

حمایت= پشتیبانی

حمل= جابجایی

حمله= تاختن، یورش

حوزه= پهنه، گستره، سامان

حیات= زندگی

حیات وحش= زندگی جانوران، {حیات وحش}

حیوان= جانور

حیوانات= جانوران

خارج= بیرون

خاص= ویژه

خاطره= یاد، یادبود، یادنامه

خالص= پاک، یکدست، سره

خانم= بانو، دوشیزه

خداحافظ= خدانگهدار، بدرود

خصومت= دشمنی

خصوصیات= ویژگیها

خط= رج، رده

خط= دبیره (زبان شناسی)

خطا= لغزش

خلاصه= چکیده

خلاف= واژگون، واژگونه

خوشحال= خوشنود، خرسند، شادکام

خیال= پندار

خیلی= بسیار، فراوان

داخل= درون

دائم= همیشه

دائمی= همیشگی

در صورت= چنانچه

در هر صورت= به هر روی

درج= گنجاندن

دفاع= پدآفند

دفع= راندن

دفن= خاکسپاری، خاک کردن

دقت= تیزبینی، ریزبینی، موشکافی

دقیقاَ= به درستی

دنیا= جهان

دوره= چرخه

دیتابیس= پایگاه داده

ذخیره= اندوخته

ذکر= یادآوری

ذیل= زیر

راحت= آسوده

رایج= فراگیر

ردیف= رده، رسته

رضایت= شادی، خوشنودی، خرسندی

رقابت= برتری جویی

رمز عبور= گذرواژه

روح= روان

روزفعال= روزکوشا

زوج= جفت، همسر

زیاد= افزون، فزون، فراوان، بسیار، بیش

سایت= جایگاه

سبقت= جلو زدن، پیشی گرفتن

ست = دسته، گروه، {مجموعه}

سرعت= شتاب

سری= گروه، دسته، رشته، زنجیره

سریع= زود

سقوط= افتادن، پرت شدن

سلام= درود

سلامت= تندرست

سلسله= فرمانرو (در رده بندی)

سلسله= زنجیره

سمبل= نماد

سمت= راستا، سو

سمعی-بصری= دیداری-شنیداری

سند= برگه، گواه، بنچاک، دستک

سوال= پرسش

سیکل= چرخه

سیلوئت= سایه رُخ (در جانوران)

سینرژی= هم افزایی

شامل= دربر گیرنده، دربردارنده

شب فعال= شب کوشا

شباهت= یکسانی، همسانی، همانندی

شبیه= همانند، به سان

شخص= کس، نفر

شرق= خاور، خورآی

شرقی= خاوری، خورآیی

شعر= سروده، چکامه

شفا= بهبودی، خوب شدن

شک= دودلی

شکایت= گلایه

شکر= سپاس

شکل= ریخت

شکل(تصویر)= نگاره

شمال= اَپاختر

شمالی= اَپاختری

شهرت= آوازه

صبح= پگاه، بامداد

صبر= شکیبایی

صحبت= حرف، حرف زدن، گفتگو

صحرایی= میدانی

صرفاَ= تنها، به تنهایی

صعود= فراز

صفحه= رویه، برگه، دیمه

صورت= چهره، رُخ، روی

صید= ماهیگیری

ضایعات= پسماندها

ضخامت= کلفتی

طبیعت= سرشت، هستی، کیاناد، زیست کیان، زاستار

طرف= سو، رو، ور

طلب= جوییدن

طلوع= درخشش

طول (در طول)= درازی (در درازای)

ظالم= ستمگر

ظاهر= نما، نمایان، روی

ظاهراً= گویا، انگار

ظهر= نیمروز

عادت= خو، خوی

عادت کردن= خوگیری، خوگرفتن

عادی= ساده، یکنواخت، هنجار، همیشگی، همه جایی

عاشق= دلداده، دلباخته، دل بسته

عالی= نیکو، برتر

عبوری= گذری

عدد= شمار، شماره

عدم= نبود

عرض= پهنا

عرضه= آشکار، هویدا

عروق= رگها

عریان= برهنه، لخت

عزیز= گرامی

عشق= دلدادگی

عصر= پسینگاه

عقبی= پشتی

عقیده= باور

عکس= نما، نگاره (Photograph)

عکس (برعکس)= وارونه

علامت= نشانه

علاوه بر= افزون بر

علت= چرایی

علم= دانش

عمدتا (به طور عمده)= بیشتر

عمق= ژرفا

عموم= همه، همگی، همگان

عمومی= همگانی

عنوان= سرنویس، سرستون

غرب= خوربر

غربی= خوربری

غروب= شامگاه

غیر از= به جز، سوای

غیر= نا- (non-)، بی-، دیگر، بدون

فاصله= بازه، گستردگی، جدایی

فاقد= بدون، نبود

فالو= دنبال کردن

فالوور= دنبال کننده

فانی= زودگذر، مردنی، ناپایدار

فحش= ناسزا

فرار= گریز، گریختن

فراری= گریخته

فرض= انگار

فرضیه= انگاره

فصل= موسم

فعال= پویا، کوشا

فعال {محیط زیست}= کنشگر {محیط زیست}

فعالیت= تلاش، تکاپو، کوشش، جنب و جوش

فعلی= کنونی

فقدان= نبودن، نداشتن

فقط= تنها

فکر= خرد، اندیشه

فوت= درگذشت

قاعده= پایه

قائم= ایستاده

قبر= گور

قبل= پیش

قبلا (قبلتر)= پیشتر، در گذشته

قبول= پذیرش

قدردانی= سپاسگزاری

قدم= گام

قدیم= کهن، دیرباز، گذشته

قرن= سده

قسمت= بخش

قصه= داستان

قطع= برش

قطعه= تکّه، برش

قطعه قطعه= تکّه تکّه

قلب= دل

قوت، قوه= توان

قیمت= نرخ، بها

کال= صدا (در پرندگان)

کامپیوتر= رایانه

کامل= پُر، رسا، آرسته

کاملاَ= سراسر

کد= شناسه

کل= همه، سراسر، سرتاسر

کلی= همگی، سراسری، سرتاسری

کلمه= واژه

کلیپ= فیلم کوتاه، بریده فیلم، برش فیلم

کلیه= همه، همگی

کمپین= پویش

کنگره= همایش، گردهمایی

گاهاَ= گاه، گاهی

گالری= نمایشگاه

لازم= نیاز

لایک= پسند

لحاظ= دیدگاه، نگرش

لطفا= خواهشمندم، خواهشمندیم، خواهشمند است

لغت= واژه

لوازم= ابزار، افزار

لور= چشم تا نوک (در پرندگان)

لوگو= نماد، آرم

لیبل= برچسب

لیست= فهرست (پهرست)، سیاهه

لینک= پیوند

ماجرا= سرگذشت

مانع شدن= بازداشتن، جلوگیری کردن

ماهر= چیره دست

متزلزل= لرزان

متصل= پیوسته

متعدد= چندین، بیشمار

متفاوت= ناهمسان

متفرقه= پراکنده

مقدمه= سرآغاز، پیشگفتار

متمایل (مایل)= گراییدن، گرویدن

مثال= نمونه، مانند

مثل اینکه= انگار که

مجبور= ناگزیر

مجسمه= پیکره

محاسبه= شمارش

محبت= مهر

محبوب= دوست داشتنی

محصول= دستاورد، فرآورده، خرمن

محصولات= فرآورده ها

محل= جا، جای، جایگاه

محل تولد= زادبوم

محلی= بومی

مختصر= چکیده

مخفی= پنهان

مدت= زمان، دوران

مرکز= کانون

مرور= بازنگری

مریض= بیمار

مزارع= کشتزارها

مساحت= اندازه پهنه

مشاورین= مشاوران

مستقیم= راست

مسن= پیر، فوتوت، سالدار

مشابه= همانند

مشاهده= دیدن

مشاهدات= بازدیدها

مشخص= شناخته شده

مشغول= سرگرم، درگیر

مشکوک= دودل

مشهور= پرآوازه، بلندآوازه

مصاحبه= گفتگو

مضر= زیان آور، آسیب رسان

مضیقه= تنگنا

مطابقت= همخوانی، هماهنگی

مطلوب= پسندیده

معشوق= دلربا، دلدار، دلارام، دلنواز

معکوس= واژگون

معلم= آموزگار

معلوم= شناخته شده

معمول (معمولی)= فراوان، بهنجار، همیشگی، همه جایی

معنی= چَم، آرِش

مقیم= ماندگار

مکان= جا، جای، جایگاه

ملت= مردم

ملی= کشوری

ممارست= پشتکار، ورزیدگی

ممنون= سپاسگزار

منابع= یادکردها (در کتاب و مقاله)

مناسب= شایسته، درخور

منبع= سرچشمه

منتشرشده= چاپ شده

منحنی= خم، خمیده

مندرس= کهنه

منزوی= کناره گیر، گوشه گیر

منسجم= یکپارچه

منطقه= سامان، دامنه

منظم= پی در پی

منفی= نبودن، نداشتن

منقار= نوک

منقطع= بریده

موافق= پسندیدن

موافقم= می پسندم، همرای هستم، همداستانم

موجود= بوده، باشنده، پدیده، هستی، هست

موجود زنده= زیستمند

موجودیت= هستی

مورف= ریخت (در زیست شناسی)

مورفولوژی= ریخت شناسی (در زیست شناسی)

موفقیت= پیروزی، کامیابی

موقع= هنگام

ناراحت= آزرده، ناسوده، نیاسوده

نحس= شوم

نحوه= شیوه، چگونگی

نزاع= درگیری، زدوخورد

نزول= فرود

نصیحت= پند، اندرز

نظر= دیدگاه

نفرت= بیزاری

نفوذ= رخنه، راهیابی، نشت

نفی= روگردانی، راندن، دورکردن

نفیس= گرانبها، ارزنده، باارزش، ارزشمند

نقاشی= نگارگری (Painting)

نقش= نگار (Paint)

نقل قول= گفتاورد

نمره= تراز

نوبت= بار، هنگام

نوظهور= نوپدید

نوع= طور، گونه، گون، جور، دست

نهضت= جنبش

نهی= دورکردن

واحد= یکا

واژه اسمی= نامواژه

واژه فعلی= کارواژه

واقعه= رخداد

والا= بالا، برتر

والدین= پدرومادر، زادوران، زادآوران، زایوران

وبسایت= وبگاه، تارنما

وحدت= یگانگی، یکی شدن

ورا= پشت

وسعت= پهنه، گستره، گستردگی

وسط= میان

وطن= میهن

وقت= زمان، هنگام

هجوم= تازش، تاخت و تاز، آفند

هدر= نابودی

هیبرید= دورگه (در جانورشناسی)

 

یادکردها (منابع)

 

فرهنگستان زبان و ادب فارسی. https://wiki.apll.ir/word/index.php/%d8%b5%d9%81%d8%ad%d9%87%d9%94_%d8%a7%d8%b5%d9%84%db%8c

به پارسی. https://www.beparsi.com/

برابریاب. https://taravat-bahar.org/barabaryab/barabaryab.php

واژه یاب. https://www.vajehyab.com/

*****