کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

جمع آوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

جمع آوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

طبقه بندی موضوعی
بایگانی

واژگان پرندگان

Terminology of birds

 

تهیه و تنظیم: ابوالقاسم خالقی زاده

By: Abolghasem Khaleghizadeh

 

 

در این چکیده واژه ها، تلاش شده است که تا حد امکان از واژه ها و عبارتهای درست فارسی، رایج و کاربردی، از نظر علمی درست و تا حد امکان کوتاه استفاده شود.

  • واژه های غیرفارسی با زمینه زرد مشخص شده اند.
  • واژه هایی که هنوز در حال بررسی هستند با رنگ قرمز مشخص شده اند.

 

 

واژه فارسی  English word(s)

 

شکم Abdomen

پوشش رنگی ناجور (غیرعادی) Aberration of plumage colouration

بالغ Adult

سن Age

کیسه هوایی Air sac

زالی {کل بدن سفید با چشمهای قرمز} Albinism

گونه بیگانه Alien species

جوجه دیررس Altricial nestling

شست بال (تیزپر) Alula

مچ پا Ankle

پرنده مورچه خوار Antbird

پوست پرنازا (بدون رویش پر) Apteria

بازو Arm

زیربغل Armpit

لکه روی گوش Auricular patch

گوشپرها Auriculars

پرهای زیربغل Axillaries

پشت (و کمر) Back

اکراس تاس Bald Ibis

چینش نوارهای عرضی Banding

ریشه پر Barb

ریشک پر Barbule

راه راه عرضی Barred

چینش راه راه عرضی Barring

پایه {برای منقار و پرها} Base

نوک Beak

پرنده زنگی Bellbird

شکم Belly

تیرگی چانه {در گنجشکها} Bib

نوک Bill

ناخن نوک {در غازها و اردکها} Bill nail (in geese)

سایه پرندگان Bird shadow

پرنده نگر(ها) Birder(s)

پرنده نگر(ها) Birdwatcher(s)

پرنده نگری Birdwatching

دم آبی Bluetail

نوار شانه ای (کتفی) Brace

{در پرندگان کنارآبزی و مرغ حقها}

(in waders and scops owls)

شاخه روی Branching

سینه Breast

پهنه جوجه آوری Breeding arena

دوره جوجه آوری Breeding period

پوشش (پروبال) جوجه آوری Breeding plumage

فصل جوجه آوری Breeding season

موفقیت جوجه آوری Breeding success

لکه کرچی (لکه جوجه آوری) Brood patch

میخچه پا Bumblefoot

پرنده قصاب Butcher bird

روی سر (بالای سر) Cap

نوار مچی {در کاکاییها} Carpal bar

خم بال Carpal joint

لکه مچی {در پرندگان شکاری} Carpal patch

بالشتک (یا نرمه) بینی {در پرندگان شکاری} Cere

گونه ها Cheeks

سینه Chest

جوجه Chick

چانه Chin

چنگال Claw

تمیز کردن پرها Cleaning

بالا رفتن Climbing

پارگین (مخرج) Cloaca

دسته تخم Clutch

طوق (یقه) Collar

گرایش (مورف) رنگی Colour morph

فاز رنگی {در پرندگانی مانند اگرت ساحلی} Colour phase

برآمدگی پیشانی {در اردک شکلان} Comb

پرهای اصلی بدن Contour feather

جفت­گیری کردن Copulate

جفت­گیری Copulation

نمایشهای جفت­یابی (عاشقانه) Courtship display

پوشپرها Coverts

پرنده گاوی Cowbird

تاج Crest

چینه دان Crop

تارک Crown

ستیغ نوک {خط برآمدگی میانی در فرونوک} Culmen

اردکهای کنارآبچر Dabbling Ducks

تیره Dark

پُررنگ (تیره) Dark

پخشیده (ناپیدا) {در رنگها} Diffuse {in colours}

رقیق (کمرنگ) Diluted

دوشکلی (جنسی) Dimorphism (Sexual)

اردکهای شناگر (غواص) Diving ducks

گونه چیره (غالب) Dominant species

کرک پر Down

مات Dull

خاک مالی Dust bathing

گوشپر Ear coverts

لکه روی گوش Ear spot

گوشپرهای بلند Ear tuft

تولک (تولک بین فصلی) Eclipse

حاشیه پرها (در شاهپرهای اولیه، ثانویه و ...) Edge of feathers (primaries, secondaries, …)

شکل تخم Egg shape

پرنده فیلی Elephant bird

خم بیرونی (در لبه شاهپرها) Emargination

برون کوچی Emigration

شترمرغ استرالیایی Emu

بوم زاد Endemic

قرمزگرایی Erythrism

خط چشمی Eye line

حلقه (دور) چشمی Eye ring

نوار چشمی Eye stripe

نقاب چشمی (مانند کورکورها) Eye-mask (in kites)

چشمها Eyes

آشیانه عقاب Eyrie

صفحه صورت {در جغدها} Facial disc (in owls)

نقاب صورت Facial mask

پوست صورت {در قرقاول} Facial skin

رنگ پریده (رنگ و رورفته)  Faded

پاکسازی منقار Feaking

پرها Feathers

مسیر پر Feather tract

دان­خوری Feeder

انگشتان پا Feet

ران Femur

چنگک منقار Festoon

(انحنای نوک تیز در نیم نوک بالا در پرندگان شکاری)

رشته پر Filoplume

انگشتپر {در زمان پرواز} Fingers

پهلوها Flanks

بال زدن Flapping

گامه (مرحله) جوجه پروازی Fledging stage

جوجه پروازی Fledgling

جهیدن Flush

دایره ترس (یا فرار) Flush distance

گذرگاه (پرواز) Flyway

پیشانی Forehead

جلوی گردن Foreneck

دُم دوشاخه Forked tail

تازه Fresh

فریگیت (سینه بادکنکی) Frigate bird

دهان قورباغه ای Frogmouth

نوار پیشانی Frontal bar

سپر پیشانی Frontal shield

چاک دهان Gape

لکه چاک دهان {در کشیم کوچک} Gape-patch [in Little Grebe]

گونه Gena

سنگدان Gizzard

بال بازروی Glide, Gliding

درخشان (براق) Glossy

گونیای زیر نوک (برجستگی زیر نوک) {در کاکاییها} Goneys

زاویه گونیای زیر نوک Gonydeal angle

پوشپرهای بزرگ (روی بال) Greater coverts

خروس Grouse

مرغ شاخدار Guinea fowl

نوار گلویی {در قوشها} Gular stripe

پرهای یال (پرهای افراشته پس سر) Hackles

انگشت پشت پا Hallux

دستپر (پرهای انگشتان دست) Hand

تخم جوجه شده (تفریخ شده) Hatched egg

از تخم در آمدن Hatching

جوجه از تخم درآمده Hatchling

انگشت پشت پا Hind toe

پشت گردن Hindneck

تَه مایه Hint

مرغ راهنمای عسل Honeyguide

جهیدن Hopping

نوک شاخی Hornbill

درجا بال زنی Hovering

نوار کتفی (در غواص­ها) Humeral

پرندگان مگس سان Hummingbirds

دورگه Hybrid

زون دورگه زایی Hybrid zone

دورگه زایی Hybridization

شناسایی Identification

روشنایی Illumination

نابالغ Immature

درون کوچی Immigration

بخش درونی شاهپرهای اولیه (نخستین) Inner primaries

انگشت درونی پا Inner toe

بخش درونی پر Inner web

بخش درونی بال (از پهلوها تا خم بال) Inner wing

درخشندگی (جلا) Iridescence

عنبیه Iris

فام (مایل به) (در رنگها) -ish

تداعی Jizz (or giss)

(تجسم کلی از یک پرنده بر اساس ویژگیهای بیرونی از قبیل اندازه و رنگ، همراه با رفتار، جابجایی، پرواز و صدای یک پرنده ویژه و با توجه به شناخت گذشته از یک گونه)

نوجوان Juvenile

جناغ سینه Keel

سلیم طوقی آمریکایی Killdeer

زانو Knee

برآمدگی پیشانی (در اردک شکلان) Knob

فرود آمدن Landing

باله پوستی Lappet

نوار کنار تارک Lateral crown stripe

نوار کنار گلو Lateral throat stripe

لبه جلویی بال Leading edge of wing

پاها Legs

بیرون زدگی پا از دم {در زمان پرواز} Legs exceeding tail (when stretched in flight)

پرهای پا Leg feathers

آوردگاه Lek

پهنه نبرد Lek arena

دسته نرهای رقیب (دسته هماوردها) Lek size

قلمرو نبرد Lek territory

نبرد جفت­یابی Lekking (=Lek mating)

گونه با نبرد جفت­یابی Lekking species

پوشپرهای کوچک (روی بال) Lesser coverts

سپید گرایی  Leucism (in two forms: Partial leucistic or fully leucistic)

(در دو حالت: بخشی از بدن سفید (ناقص) یا همه بخشهای بدن سفید (کامل)) {در هر دو حالت، رنگ چشمها طبیعی}

فهرست گونه های فردی Life list

گونه جدید فردی  Lifer

(گونه ای که اولین بار توسط پرنده نگر دیده می شود)

کم رنگ (روشن) Light

پاها پره دار  Lobbed

{پره پا متفاوت از پرده پا است. در پای پره دار، صفحه پوستی در کنار هر انگشت پا مانند پای کشیمها و چنگر}

بلندبالان (سیاه چشمان مانند شاهینها) Longwings

جلوی چشم {مانند سنگ چشم خاکستری دشتی} Lore

خط منقار تا چشم Lore-bar

نیم نوک پایین، فرونوک Lower mandible

جلیقه (پشت، جُبِّه) Mantle

نوار گونه ای Malar stripe

نقاب {در کاکاییها، سنگ چشمها و برخی گونه ها} Mask

جفت یابی Mating

پوشپرهای میانی (روی بال) Median coverts

نوار میانی تارک Median crown stripe

سیاه گرایی Melanism

انگشت میانی پا Middle toe

پنجره میانی بال Midwing panel

مهاجر (کوچنده) Migrant

کوچ (مهاجرت) Migration

گذرگاه کوچ (مهاجرت) Migration flyway

لکه های سفید نوک بال {در کاکاییها} Mirror

تور پرنده گیری Mist net

اوباشگری Mobbing

پرنده مقلد Mocking bird

پرریزی Molt, molting

گونه تک سنخی Monotypic species

گرایش رنگی (مورف) Morph

ریخت شناسی Morphology

پرنده موشی Mousebird

نوار سبیل Moustachial stripe

پرنده گوسفندی Mutton bird

ناخن Nail

پس سر Nape

لکه پس سر Nape patch

سوراخ بینی Nares

شیار بینی Nasal groove

جعبه آشیانه ای Nest box

آشیانه سازی Nesting

جوجه آشیانه ای Nestling

دوره جوجه آشیانه ای  Nestling period (stage)

(جوجه بدون توانایی پرواز)

قوش شبگرد Nighthawk

بدون انگشت پشت پا No hind toe

نامگذاری Nomenclature

سوراخ بینی Nostril

گودی درونی {در لبه شاهپرها} Notch

فندق شکن Nutcracker

پرهای بلند پس سری {در زمان جوجه آوری حواصیلها} Occipital plumes

چشم دروغین Ocellus

پرنده روغنی Oil bird

حلقه چشمی Orbital ring

پوست کنار چشم {در شاهینها} Orbital skin

شترمرغ Ostrich

بخش بیرونی شاهپرهای اولیه Outer primaries

انگشت بیرونی پا Outer toe

بخش بیرونی پر Outer vane/web

بخش بیرونی بال (از ناحیه خم بال تا انتهای بال) Outer wing

شاهپر اولیه شماره 1، 2، 3، ... P 1,2,3, …

روشن (کم رنگ) Pale

روشن (کم رنگ) Pallid

پرندگان بهشتی Paradise birds

بخشی از پا پرده دار Partial webbing

مهاجر گذری (عبوری) Passage migrant

کبوتر پیام رسان Passenger pigeon

برآمدگی یا قله (در سر پرندگان) Peaked (in head)

سازمان چیرگی نوک زنی (نظام منقاری) Pecking order

نوار سینه ای Pectoral band

ریمه (پلت) Pellet

نشیمنگاه  (یا نشستگاه) Perch

نشستن پرندگان {در یک نقطه به مدت کوتاه یا بلند}  Perching

شیر کبوتر Pigeon milk

ساده (یکدست) Plain

پوشش (پروبال) Plumage

گونه چندسنخی (گونه دارای چند زیرگونه) Polytypic species

شبگرد آمریکایی Poor-will

کرک پر پودری Powder down feather

جوجه زودرس Precocial nestling

پرآرایی Preening

پیش شست Prehallux

شاهپرهای اولیه Primaries

بیرون زدگی شاهپرهای اولیه از دم {در زمان استراحت} Primaries exceeding tail (at rest)

لکه پای شاهپرهای اولیه Primary base patch

پوشپرهای اولیه Primary coverts

بلندی شاهپرهای اولیه Primary projection

{فاصله نوک شاهپرهای اولیه از لبه شاهپرهای سومی در حالت نشسته}

نوک شاهپرهای اولیه Primary tip

پنجره شاهپرهای اولیه Primary window

پوست پرزا Pteryla

اردکهای کنارآبچر Puddle ducks

جوجه (جوجه ها) Pullus (pulli)

مردمک Pupil

قلم پر Quill

ساقه پر Rachis

پشت سر Rear

بهبود Recovery

پخش صدا Recall

ثبت کردن (فعل) Record (v.)

ثبت (رکورد) (اسم) Record (n.)

شاهپرهای دم Rectrices

رهاسازی Release

پرهای پروازی Remiges

شامل شاهپرهای اولیه (نخستین)، ثانویه (دومی) و سومی

Including primaries, secondaries, tertials

یادآور Reminiscent

شترمرغ آمریکای جنوبی Rhea

دهانی (کنار چاک منقار) Rictal

موپر دهانی  Rictal bristle

لکه دهانی (در بوچانگاها) Rictal spot (in Drongos)

دور، لبه، کناره Rim

حلقه Ring

حلقه گذاری Ringing

بازیابی حلقه Ringing recovery

سینه سرخ Robin

جایگاه شبگذرانی Roosting site

سیخ کردن پر Rouse

یال Ruff

دمگاه Rump

لکه دمگاه Rump patch

شاهپر ثانویه شماره 1، 2، 3، ... S1,2,3, …

سُخمه (پشت و بال) Saddle

اردکهای ماهیخوار (نوک اره ای) Saw-billed ducks

چینش پولکها (در پوشپرها) Scaling

کمان (هلال) شانه ای Scapular crescent

پرهای شانه ای {پرهای بین بال و بدن} Scapulars

لاشه خوار Scavenger

اردکهای دریایی Sea ducks

شاهپرهای ثانویه Secondaries

پنجره شاهپرهای ثانویه Secondary panel

پرنده منشی Secretary bird

جنس (نر، ماده و نابالغ) Sex

تعیین جنسیت {اعم از نر، ماده و نابالغ} Sexing

دوشکلی جنسی Sexual dimorphism

ساقه پر Shaft

شانه Shoulder

تصویر سایه پرندگان (در طراحی پرندگان) Shadow bird image

باکلان تاجدار Shag

درخشان Shining

کفش نوک Shoebill

پرندگان کرانه ای (ساحلی) Shorebirds

کوتاه بالان (زردچشمان مانند قوشها) Shortwings

تصویر ضدنور- حالت ضد نور (در عکاسی) Silhouette

لاغر {برای جثه}- نازک {برای نوک} Slim

بال اوج گیری Soar, Soaring

دم چتری Scrub Robin

آواز Song

آینه بالی {دراردکها} Speculum

شکاف ابرویی Split supercilium

خالدار Spotted

چینش خالها {در روتنه} Spotting (on upperparts)

دُم بازشده Spread tail

سیخک (در پشت پا یا در بال) Spur

نواحی استراحت مهاجرتی Staging areas

شیرجه (در شاهینها) Stoop

چینش خطوط طولی Streaking

خطوط طولی، راه راه طولی Streaks

نوار طولی Stripe

نیمه بالغ {در پرندگان دارای سن بلوغ زیاد} Subadult

نوار کنار سبیل Submoustachial stripe

نوار پیش انتهایی Subterminal band

پوشش (پروبال) تابستانه Summer plumage

شهدخوار Sunbird

آفتاب گیری Sun-bathing (Sunning)

نوار ابرویی Supercilium

ماهیچه سوتک Syringal muscle

سوتک Syrinx

نشانه (علامت) Tag

نشانه گذاری (علامت­گذاری) Tagging

دم Tail

نوار انتهای دم Tail band

پنجه در پنجه Talon-grappling

چنگالها Talons

قلم پا Tarsus

پوشپر (پوشپرها) Tectrix (Tectrices)

نوار انتهایی (دم یا بال) Terminal band

قلمرو Territory

شاهپرهای سومی {مانند اردکها} Tertials

ران Thigh

پلک سوم Third eyelid

گلو Throat

ساق پا Tibia

تُک Tip of bill

چرخ ریسک Titmouse

انگشت پا  Toe

لبه کناری نوک Tomia

پرده کامل پا Totipalmate

نای Trachea

لبه عقبی بال Trailing edge of wing

باسترک Trasher

شلوار (در عقابها) و شلوارک (سنقرها، سارگپه ها و قوشها) Trousers

{پرهای بلند روی پا}

پرنده جو Twitcher

انواع گروه پرندگان Types of bird groups

(انبوه، گروه، گله، اجتماع، دسته)

(colony, company, flock, parliament, party)

انواع رنگ Types of colour

(درخشان، براق، تازه، ساده (یکدست)، پُررنگ (تیره)، مات، پخشیده، رقیق (کم رنگ)، کم رنگ (روشن)، روشن (کم رنگ)، روشن (کم رنگ)، رنگ پریده، پوشش کهنه، رنگ شسته، ته مایه و مایل به رنگ ...)

(Shining, Glossy, Fresh, Plain, Dark, Dull, Diffused, Diluted, Light, Pale, Pallid, Faded, Worn, Washed, Hint, ...-ish)

انواع اردک Types of ducks

اردکهای کنارآبچر، اردکهای شناگر (غواص) و اردکهای ماهیخوار

Dabbling (Puddle) ducks, Diving ducks, Saw-billed ducks

انواع شکل تخم Types of egg shape

(بیضی، نیمه بیضی، تخم مرغی، گلابی شکل، کروی، دوسو مقعر)

(Elliptical, subelliptical, oval, Pyriform, spherical, biconical)

انواع موقعیت انگشتان پا Types of finger positions

(همه انگشتان در جلو، سه انگشت در جلو، سه انگشت نیم چسبان در جلو، انگشتان متقارن (1 و2 در پشت پا) و انگشتان نامتقارن (1و4 در پشت پا))

(Pamprodactyl, Anisodactyl, Syndactyl, Heterodactyl & Zygodactyl)

انواع گونه مهاجر Types of migrant species

(تابستانه، عبوری، زمستانه، مقطعی و ارتفاعی)

(summer, passage, winter, partial, altitudinal)

انواع کوچ (مهاجرت) Types of migration

(کرانه ای، پیش مهاجرتی، سرگردان)

(Pelagic, premigratory, vagrant)

انواع کوچ (مهاجرت) Types of migration

(کوچ رفت و برگشتی، کوچ دیرین جایی (سگ­پایی)، کوچ پرشی (قورباغه ای)، کوچ زنجیره­ای، کوچ کانونی (دگرجا-همجایی)، کوچ ارتفاعی)

(Loop, Dog-leg, leap-frog, Chain, Telescopic, Vertical)

نمونه ای Typic

شکل نمونه وار (عادی) (در گونه های پرندگان) Typical form

زیرتنه، بخشهای زیرین بدن Underparts

زیرِدُم Undertail

پوشپرهای زیرِدُم Undertail coverts

زیر بال (بخش زیرین بال) Underwing

نیم نوک بالا، فرانوک Upper mandible

روتنه، بخشهای رویی بدن Upperparts

روی شاهپرهای دم Uppertail

دمگاه (پوشپرهای روی دم) Uppertail coverts

روی بال (بخش رویی بال) Upperwing

پهنه ی پر Vane

تُهیگاه (زیرِدم) Vent

موپر Vibrissae

آوای پرندگان (شامل صدا و آواز) Voice (call & song)

آواسازی Vocalization

پرندگان کنارآبزی Waders

رنگ شُسته Washed

آب تنی Water bathing

پرندگان آبزی Waterfowl

پرندگان آبزی Waterbirds

پوست گونه (پوست کنار منقار) Wattle

نوک لاکی Waxbill

بافنده Weaver

پرده انگشتان پا Web

پاهای پرده دار {پرده پوستی کامل بین انگشتان} Webbed foot

لکه سفید شاهپرهای اولیه White primary flash

پرندگان آبزی Wildfowls

خط بالی Wing bar

فرمول بالی Wing formula

چینش خطوط (زیر بال) Wing lining

بال زدن Wingbeat

فاصله دوسربال Wingspan

پوشش (پروبال) زمستانه Winter plumage

پوشش کهنه Worn plumage

مچ Wrist

ویرگول مچی Wrist comma

جوان Young

*****

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی