کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

دهمین رکورد کشوری

مگس گیر بهشتی هندی در چابهار در بهمن 1404

Tenth national record of

Indian Paradise Flycatcher in Chabahar in February 2026

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: مگس‌گیر بهشتی هندی Terpsiphone paradisi

شمار پرنده: یک فرد ماده

محل پایش: تیسکوپان، چابهار

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 23 بهمن 1404

پایشگران: بانو مهشید حسینی و آقای علی امیری

یادداشت: دهمین رکورد این گونه برای ایران و دومین رکورد این گونه برای استان سیستان و بلوچستان

Species: Indian Paradise Flycatcher Terpsiphone paradisi

No. of individuals: one individual female

Place of observation: Tiscopan, Chabahar

Province: Sistan va Baluchestan

Date of observation: 12 February 2026

Observers: Mahshid Hosseini & Ali Amiri

Remarks: The tenth record of this species for Iran and second record for Sistan va Baluchestan province.

پایدارسازی نام چاخ‌لُق بزرگ

Stabilization of Persian name of Great Stone-curlew

 

یکی از گونه‌های پرندگان ایران چاخ‌لُق بزرگ (هندی) با نام انگلیسی Great Stone-curlew و نام علمی Esacus recurvirostris است. نام فارسی این گونه، ابتدا در کتاب پرندگان ایران (اسکات و همکاران 1354) به شکل «چاخ‌لُق هندی» پدیدار شد و پس از آن در همۀ کتاب‌های پرندگان ایران به همین شکل ادامه یافت (فیروز 1378، منصوری 1379، ادهمی 1384، منصوری 1387، 1393، کابلی و همکاران 1395، مبصر 1395، خالقی‌زاده و همکاران 2017).

 

به هر روی، با توجه به وجود گونه‌ای دیگر با نام انگلیسی Indian Stone-curlew و نام علمی Burhinus indicus در جهان و گزارش مشکوک آن از ایران و برای پرهیز از تداخل نام دو گونۀ «چاخ‌لُق بزرگ» و «چاخ‌لُق هندی»، نیاز ضروری بود تا نام فارسی این گونه زودتر اصلاح شود که در آبان 1399، در کمیتۀ ثبت پرندگان ایران، نام گونۀ موجود در ایران به شکل زیر اصلاح شد. تا ترجمۀ نام واقعی این گونه (چاخ لق بزرگ که مطابق با نام انگلیسی آن نیز است) در اولویت قرار گیرد و نام رایج پیشین «چاخ‌لُق هندی» (که در حقیقت یک گونه دیگر است) در درون پرانتز آمده بود تا به‌تدریج نام پیشین آن حذف شود.

«چاخ‌لُق بزرگ (هندی)»

Great Stone-curlew

 

اکنون پس از گذشت بیش از پنج سال از اولویت قرار گرفتن نام فارسی «چاخ‌لُق بزرگ» و رواج نسبی این نام در فهرست‌های پرندگان ایران، نام فارسی پیشین آن یعنی «هندی» از درون پرانتز حذف و نام درست آن، یعنی «چاخ‌لُق بزرگ» به‌تنهایی در فهرست‌های پرندگان ایران خواهد آمد.

 

«چاخ‌لُق بزرگ»

Great Stone-curlew

Esacus recurvirostris

 

-----