کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

جمع آوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

جمع آوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

طبقه بندی موضوعی

وضعیت چکچک ابلق خاوری در ایران

شنبه, ۱۹ بهمن ۱۳۹۸، ۰۲:۵۸ ب.ظ

وضعیت چکچک ابلق خاوری در ایران

Status of Variable Wheatear (Eastern Pied Wheatear) in Iran

Oenanthe picata (Blyth, 1847)

Syn: Oenanthe lugubris picata, Oenanthe picata capistrata (Gould, 1865), Saxicola capistrata, Oenanthe picata opistholeuca (Strickland, 1849), Oenanthe picata evreinovi

 

آرایه بندی (تاکسونومی)

وضعیت سه فرم O. picata (picata’, ‘capistrata’ and ‘opistholeuca) نامشخص باقی مانده است. مولفین زیادی آن­ها را زیرگونه­ای مجزا در نظر گرفته­اند اما بیشتر مولفین در سال­های اخیر، از جمله آی.او.سی. و کلمنتس (Celements 2003)، آن­ها را مورف­های رنگی و این گونه را تک سنخی می­دانند. زارودنی (Zarudny 1911- p 229) capistrata را برای جنوب خراسان، شمال بلوچستان و منطقه کوهستان (احتمالا یزد) اشاره کرد. بر اساس کابلی و همکاران (Kaboli et al. 2016)، این فرم گاهی در زمان مهاجرت در بلوچستان، سیستان و خراسان دیده شد و یک بار نیز در فصل جوجه­آوری در کوه شاه (کرمان) دیده شد. فرم opistholeuca (چکچک شکم­سیاه) در ایران کمیاب است. زارودنی (Zarudny 1911- p 228) آن را برای جنوب خراسان و پاروپامیسوس لیست کرد. بر اساس کابلی و همکاران (Kaboli et al. 2016). باید توجه داشت که در جمعیت­های شرقی O. picata، opistholeuca مشخص است، یعنی جایی که مرز این فرم با جمعیت picata مشترک است، جریان ژنی از opistholeuca به picata غلبه دارد (Panov 2005).

 

نامگذاری

نام فارسی این زیرگونه بر اساس نام انگلیسی قبلی آن برگزیده شد.

 

 

پراکنش جهانی

اوراسیا

 

وضعیت و جمعیت در ایران

مهاجر تابستانه و عبوری معمول در سراسر شرق ایران؛ مهاجر زمستانه معمول در سواحل پست جنوب.

 

نمونه های موزه ای

نمونه­های زیادی در موزه تاریخ طبیعی آمریکا، موزه تاریخ طبیعی بریتانیا، موزه تاریخ طبیعی شیکاگو، انجمن تاریخ طبیعی بمبئی، موزه تاریخ طبیعی پاریس، موزه تاریخ طبیعی تاشکند، موسسه جانورشناسی سنت پترز بورگ، موزه جانورشناسی برلین، موزه جانورشناسی دانشگاه کپنهاگ و موزه جانورشناسی مونیخ وجود دارند، بیشتر این­ها مورف picata هستند یا حتی به مورف آن­ها اشاره نشده است، اما یک جفت از مورف capistrata در می 1898 در کوه­های بین رازه و ماهونیک (خراسان) جمع­آوری شدند و این پرندگان رفتاری داشتند که گویی در حال جوجه­آوری بودند (Zarudny 1901). پرنده دیگر از مورف capistrata در چاه ترش (بلوچستان) در می 1901 جمع­آوری شد (Zarudny & Härms 1926) و یکی نیز در کآود (سیستان) در مارس 1903 (Baker 1919). زارودنی (Zarudny 1903- p 445) به دو نمونه از مورف capistrata دروگاه و ماهونیک اشاره کرد و کامینگ (Cumming 1905- p 687) به یک نمونه گرفته شده در سیستان اشاره کرد. زارودنی به یک نمونه جمع­آوری شده از فرم opistholeuca در آوریل 1898 در کوروت در خراسان ارجاع می­دهد (Zarudny & Härms 1926).

 

Taxonomic notes

The status of the three forms of O. picata (‘picata’, ‘capistrata’ and ‘opistholeuca’) remains unclear. Many authors have treated them as subspecies, but most recent authors, including IOC and Celements (2003), consider them as colour morphs and treat the species as being monotypic. Zarudny (1911- p 229) mentioned capistrata for southern Khorasan, northern Baluchestan and Kuhestan (probably Yazd). According to Kaboli et al. (2016), this form has occasionally been noted on migration in Baluchestan, Sistan and Khorasan, and was found once in the breeding season on Kuh-e Shah (Kerman). The opistholeuca form (Black-bellied Wheatear) is rare in Iran. Zarudny (1911- p 228) listed it for southern Khorasan and Paropamisus. According to Kaboli et al. (2016- p 427), there have been only two records of this form in Iran, both in April in Khorasan. It should be noted that in eastern populations of O. picata, opistholeuca is distinct; where this form shares a boundary with picata populations, gene-flow is dominant from opistholeuca to picata (Panov 2005).

 

Global range

Eurasia

 

Status in Iran

Common summer visitor and passage migrant throughout eastern Iran, and common winter visitor to southern coastal lowlands.

 

Museum specimens

There are many museum specimens in AMNH, BMNH, BNHS, FMNH, MNHN, NHMTashkent, ZISP, ZMB, ZMUK and ZSM; these are largely the picata morph or are not specified to morph, but one pair of the capistrata morph was collected in May 1898 in mountains between Razeh and Makhunik (Khorasan) and these birds were behaving as if breeding (Zarudny 1901). Another bird of the capistrata morph was collected at Torosh well (Baluchestan) in May 1901 (Zarudny & Härms 1926), and one was collected at Kaod (Sistan) in March 1903 (Baker 1919). Zarudny (1903- p 445) mentioned two specimens of capistrata from Dorugah and Mahunik, and Cumming (1905- p 687) mentioned a specimen taken in Sistan. Zarudny referred to a specimen of opistholeuca form collected in April 1898 at Kurut in Khorasan (Zarudny & Härms 1926).

 

References

Baker (1919),

Cumming (1905- p 687),

Kaboli et al. (2016- p 427),

Panov (2005),

Zarudny (1901),

Zarudny (1903- p 445),

Zarudny (1911- p 228),

Zarudny & Härms (1926),

-----

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۸/۱۱/۱۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی