کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

گردآوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

گردآوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

طبقه بندی موضوعی
بایگانی
آخرین مطالب
پربیننده ترین مطالب
پیوندهای روزانه
پیوندها

ثبت کبوتر چشم‌زرد در شورک ملکی در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of Scarce birds of Iran

ثبت کبوتر چشم‌زرد در شورک ملکی در آذر 1404

Record of Yellow-eyed Dove in Shourak Maleki in December 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: کبوتر چشم‌زرد Columba eversmanni

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: شورک ملکی، سرخس

استان: خراسان رضوی

زمان پایش: 15 آذر 1404

پایشگران: آقایان حسین محمودیان و محسن ملاح

Species: Yellow-eyed Dove Columba eversmanni

No. of individuals: one individual

Place of observation: Shourak Maleki, Sarakhs

Province: Khorasan-e Razavi

Date of observation: 6 December 2025

Observers: Hossein Mahmoudian & Mohsen Mallah

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ آذر ۰۴ ، ۰۸:۱۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

چهارمین رکورد کشوری پیپت (نازپای) سیبری در نوکنده در آبان 1396

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

چهارمین رکورد کشوری پیپت (نازپای) سیبری در نوکنده در آبان 1396

Fourth national record of Siberian Pipit in Nowkandeh in November 2017

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: پیپت (نازپای) سیبری Anthus japonicus

شمار پرنده: 2 فرد

زمان پایش: 26 آبان 1396

محل پایش: نوکنده

استان: گلستان

پایشگران: آقای مجید سعادتفر

شناسایی‌کنندگان: پِر آلستروم، عبدالرحمن السرحان، علی مهدوی، شاهو دربندی، یان هریسون، هومن درودی و اُسکار کمبل

یادداشت: چهارمین رکورد کشوری و نخستین رکورد این گونه از استان گلستان

Species: Siberian Pipit Anthus japonicus

No. of individuals: 2 individuals

Date of observation: 17 November 2017

Place of observation: Nowkandeh

Province: Golestan

Observer: Majid Saadatfar

Identified by: Per Alstrom, Abdulrahman Al-Sirhan, Ali Mahdavi, Shaho Darbandi, Ian Harrison, Houman Doroudi & Oscar Campbell

Remarks: Fourth national record and the first record of this species from Golestan province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ آذر ۰۴ ، ۰۹:۵۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت قوی کوچک در سولدوز در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت قوی کوچک در سولدوز در آذر 1404

Record of Tundra Swan in Solduz in December 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: قوی کوچک Cygnus columbianus bewickii

شمار پرنده: 14 فرد

محل پایش: تالاب سودلدوز

استان: آذربایجان غربی

زمان پایش: 15 آذر 1404

پایشگران: آقایان فرشید دیلمقانی و بهزاد زارعی

شناسایی‌کننده و گزارشگر: آقای ستار شیری

Species: Tundra Swan Cygnus columbianus bewickii

No. of individuals: 14 individuals

Place of observation: Solduz wetland

Province: West Azarbaijan

Date of observation: 6 December 2025

Observers: Farshid Dilmaqani & Behzad Zarei

Identifier & Reporter: Sattar Shiri

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ آذر ۰۴ ، ۰۹:۱۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت چرخ‌ریسک دم‌دراز در استان تهران

ثبت چرخ‌ریسک دم‌دراز در استان تهران

Record of Long-tailed Tit in Tehran province

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: چرخ‌ریسک دم‌دراز Aegithalos caudatus

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: باغ گیاهشناسی

استان: تهران

زمان پایش: 14-15 آذر 1404

پایشگران: آقای هومن درودی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان تهران

Species: Long-tailed Tit Aegithalos caudatus

No. of individuals: one individual

Place of observation: Botanical garden

Province: Tehran

Dates of observation: 5-6 December 2025

Observers: Houman Doroudi

Remarks: The first record of this species for Tehran province

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۷ آذر ۰۴ ، ۰۹:۵۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت زیرگونه دم سرخ سیاه اروپایی در بند علیخان در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای زیرگونه‌های کمیاب ایران

All records of rare subspecies of Iran

ثبت زیرگونه دم سرخ سیاه اروپایی در بند علیخان در آبان 1404

Record of Phoenicurus ochruros gibraltariensis in Band Alikhan in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

نام زیرگونه: دم‌سرخ سیاه اروپایی Phoenicurus ochruros gibraltariensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: تالاب بند علیخان، ورامین

استان: تهران

زمان پایش: 8 آبان 1404

پایشگران: آقایان سعید میرسعیدی و هومن درودی

شناسایی‌کنندگان: آقای هومن درودی

Subspecies: European Black Redstart Phoenicurus ochruros gibraltariensis

No. of individuals: One individual

Place of observation: Band Alikhan, Varamin

Province: Tehran

Date of observation: 30 October 2025

Observers: Saeed Mirsaeedi & Houman Doroudi

Identified by: Houman Doroudi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۷ آذر ۰۴ ، ۰۹:۳۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

هشتمین رکورد کشوری مگس گیر بهشتی هندی در زیدون در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

هشتمین رکورد کشوری مگس گیر بهشتی هندی در زیدون در آذر 1404

Eighth national record of Indian Paradise Flycatcher in Zeydun in December 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: مگس‌گیر بهشتی هندی Terpsiphone paradisi

شمار پرنده: یک فرد ماده

محل پایش: زیدون، بهبهان

استان: خوزستان

زمان پایش: 11 آذر 1404

پایشگران: آقای کورش کوپی

گزارشگر: آقای کرامت حافظی

یادداشت: هشتمین رکورد این گونه برای ایران و نخستین رکورد این گونه برای استان خوزستان.

Species: Indian Paradise Flycatcher Terpsiphone paradisi

No. of individuals: one individual female

Place of observation: Zeydun, Behbahan

Province: Khuzestan

Date of observation: 2 December 2025

Observers: Kourosh Kopi

Reporter: Keramat Hafezi

Remarks: The eighth record of this species for Iran and first record for Khuzestan province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ آذر ۰۴ ، ۱۰:۵۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت دم‌سرخ پشت‌بلوطی در استان بوشهر

ثبت دم‌سرخ پشت‌بلوطی در استان بوشهر

Record of Eversmann’s Redstart in Bushehr province

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: دم‌سرخ پشت‌بلوطی Phoenucurus erythronotus

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: عسلویه

استان: بوشهر

زمان پایش: 13 آذر 1404

پایشگران: سیدمهدی نقیبی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان بوشهر

Species: Eversmann’s Redstart Phoenucurus erythronotus

No. of individuals: one individual

Place of observation: Asaluyeh

Province: Bushehr

Date of observation: 4 December 2025

Observers: Seyed Mahdi Naghibi

Note: The first record of this species for Bushehr province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ آذر ۰۴ ، ۱۰:۳۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ششمین رکورد کشوری پیپت (نازپای) سیبری در چالوس در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

ششمین رکورد کشوری پیپت (نازپای) سیبری در چالوس در آبان 1404

Sixth national record of Siberian Pipit in Chalus in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: پیپت (نازپای) سیبری Anthus japonicus

محل پایش: چالوس

استان: مازندران

 

پایش یکم

شمار پرنده: یک فرد

زمان پایش: 22 آبان 1404

پایشگران: بانو الهه افسانه

شناسایی‌کنندگان: محسن ملاح، آرش حبیبی آزاد، پر آلستروم و هومن درودی

 

پایش دوم

شمار پرنده: 3 فرد

زمان پایش: 11 آذر 1404

پایشگران: بانو الهه افسانه

 

پایش سوم

شمار پرنده: یک فرد

زمان پایش: 24 آذر 1404

پایشگران: بانو الهه افسانه

 

یادداشت: ششمین رکورد کشوری و نخستین رکورد این گونه برای استان مازندران

Species: Siberian Pipit Anthus japonicus

Place of observation: Chalus

Province: Mazandaran

 

First observation

No. of individuals: One individual

Date of observation: 13 November 2025

Observers: Elaheh Afsaneh

Identified by: Mohsen Mallah, Arash Habibi-Azad, Per Alstrom & Houman Doroudi

 

Second observation

No. of individuals: 3 individuals

Date of observation: 2 December 2025

Observers: Elaheh Afsaneh

 

Third observation

No. of individuals: One individual

Date of observation: 15 December 2025

Observers: Elaheh Afsaneh

 

Remarks: Sixth national record and the first record of this species from Mazandaran province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آذر ۰۴ ، ۱۲:۲۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت ریخت کرنگ فام از عقاب خالدار بزرگ در هندیجان در آذر 1404

ثبت ریخت کرنگ فام از عقاب خالدار بزرگ در هندیجان در آذر 1404

Record of ‘fulvescens’ morph of Greater Spotted Eagle in Hendijan in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نوع اهمیت: ریخت کمیاب

نام: عقاب خالدار بزرگ، کُرنگ فام Clanga clanga, ‘fulvescens’ morph

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: هندیجان

استان: خوزستان

زمان پایش: 8 آذر 1404

پایشگران: آقای احمد محمدی

Type of important: Rare morph

Name: Greater Spotted Eagle Clanga clanga, ‘fulvescens’ morph

No. of individuals: one individual

Place of observation: Hendijan

Province: Khuzestan

Period of observation: 29 November 2025

Observers: Ahmad Mohammadi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آذر ۰۴ ، ۱۲:۱۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب شاهی در گندمان در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در گندمان در آبان 1404

Record of Eastern Imperial Eagle in Gandoman in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: تالاب گندمان

استان: چهارمحال و بختیاری

زمان پایش: 30 آبان 1404

پایشگران: آقای امین اخوت

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: one individual

Place of observation: Gandoman wetland

Province: Charmahal va Bakhtiari

Period of observations: 21 November 2025

Observers: Amin Okhovvat

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آذر ۰۴ ، ۱۱:۵۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب صحرایی (دشتی) با سفیدگرایی بخشی در قم در آذر 1404

ثبت ناهنجاری‌ها در پرندگان ایران

Records of abnormalities in Iranian birds

ثبت عقاب صحرایی (دشتی) با سفیدگرایی بخشی در قم در آذر 1404

Record of Steppe Eagle with leucism in Qom in November 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: عقاب صحرایی (دشتی) Aquila nipalensis

نوع ناهنجاری: سفیدگرایی بخشی

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: محل دفن زباله البرز، قم

استان: قم

زمان پایش: 7 آذر 1404

پایشگران: آقای موسی مزینانیان

Species: Steppe Eagle Aquila nipalensis

Type of aberration: Partial leucistic

No. of individuals: One Individual

Place of observation: Alborz dump site, Qom

Province: Qom

Date of observation: 28 November 2025

Observers: Musa Mazinanian

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آذر ۰۴ ، ۱۵:۳۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب صحرایی (دشتی) با سفیدگرایی بخشی در کاشان در آذر 1404

ثبت ناهنجاری‌ها در پرندگان ایران

Records of abnormalities in Iranian birds

ثبت عقاب صحرایی (دشتی) با سفیدگرایی بخشی در کاشان در آذر 1404

Record of Steppe Eagle with partial leucistic in Kashan in November 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: عقاب صحرایی (دشتی) Aquila nipalensis

نوع ناهنجاری: سفیدگرایی بخشی

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: ابوزیدآباد، کاشان

استان: اصفهان

زمان پایش: 3 آذر 1404

پایشگران: آقای علی خالویی انوشه

Species: Steppe Eagle Aquila nipalensis

Type of aberration: Partial leucistic

No. of individuals: One Individual

Place of observation: Abuzedabad, Kashan

Province: Esfahan

Date of observation: 24 November 2025

Observers: Ali Khalouei Anousheh

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آذر ۰۴ ، ۱۵:۳۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت زیرگونه دم سرخ سیاه اروپایی در دارآباد در آذر 1404

 

ثبت همه رکوردهای زیرگونه‌های کمیاب ایران

All records of rare subspecies of Iran

ثبت زیرگونه دم سرخ سیاه اروپایی در دارآباد در آذر 1404

Record of Phoenicurus ochruros gibraltariensis in Tehran in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

نام زیرگونه: دم‌سرخ سیاه اروپایی Phoenicurus ochruros gibraltariensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: دارآباد

استان: تهران

زمان پایش: 7 آذر 1404

پایشگران: بانو مهتاب قیدی

شناسایی‌کنندگان: آرزو اقبال‌پور، هومن درودی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

Subspecies: European Black Redstart Phoenicurus ochruros gibraltariensis

No. of individuals: One individual

Place of observation: Darabad, Tehran

Province: Tehran

Date of observation: 28 November 2025

Observers: Mahtab Gheydi

Identified by: Arezoo Eqbalpour, Houman Doroudi & Abolghasem Khaleghizadeh

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آذر ۰۴ ، ۱۰:۱۸
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

هشتمین رکورد کشوری دال هیمالیایی در دشتیاری در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

هشتمین رکورد کشوری دال هیمالیایی در دشتیاری در آذر 1404

Eighth national record of Himalayan Vulture in Dashtiyari in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: دال هیمالیایی Gyps himalayensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: دشتیاری

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 6 آذر 1404

پایشگران: ابراهیم شکوهی، حکیم پاده‌بان، امید جنگی‌زهی و ماستر رشید

شناسایی‌کنندگان: آقایان ابراهیم شکوهی و دیک فورسمن

یادداشت: هشتمین رکورد این گونه برای ایران و چهارمین رکورد این گونه برای استان سیستان و بلوچستان

Species: Himalayan Vulture Gyps himalayensis

No. of individuals: one individual

Place of observation: Dashtiyari

Province: Sistab va Baluchestan

Date of observation: 27 November 2025

Observers: Abraham Shokouhi, Hakim Padeban, Omid Jangizehi & Master Rashid

Identified by: Abraham Shokouhi & Dick Forsman

Remarks: The eighth record of this species for Iran and the fourth record of this species for Sistab va Baluchestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آذر ۰۴ ، ۰۹:۳۸
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب خاکی در دشتیاری در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب خاکی در دشتیاری در آذر 1404

Record of Tawny Eagle in Dashtiyari in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: عقاب خاکی Aquila rapax

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: دشتیاری

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 5 آذر 1404

پایشگران: آقایان ابراهیم شکوهی

شناسایی‌کنندگان: آقایان ابراهیم شکوهی و دیک فورسمن

Species: Tawny Eagle Aquila rapax

No. of individuals: one individual

Place of observation: Dashtiyari

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 26 November 2025

Observers: Abraham Shokouhi

Identified by: Abraham Shokouhi & Dick Forsman

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آذر ۰۴ ، ۰۹:۱۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت سارگپه چشم سفید در تیس، چابهار در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

ثبت سارگپه چشم سفید در تیس، چابهار در آذر 1404

Record of White-eyed Buzzard in Tiss, Chabahar in November 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: سارگپۀ چشم‌سفید Butastus teesa

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: تیس، چابهار

استان: سیتان و بلوچستان

زمان پایش: 5 آذر 1404

پایشگران: آقای سید محمود حسینی

یادداشت: هفتمین رکورد کشوری این گونه از سال 1980 میلادی در ایران

Species: White-eyed Buzzard Butastus teesa

No. of individuals: one individual

Place of observation: Tiss, Chabahar

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 26 November 2025

Observers: Seyed Mahmoud Hosseini

Note: The seventh record of this species since 1980 in Iran.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۰ آذر ۰۴ ، ۰۹:۲۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

تکمیل نام نوک خنجری و اصلاح آوانگاری نام آووست

تکمیل نام نوک خنجری و اصلاح آوانگاری نام آووست

Completion of Persian name of Pied Avocet

 

یکی از گونه‌های پرندگان ایران، «نوک‌خنجری (آووست)» با نام انگلیسی Pied Avocet و نام علمی Recurvirostra avosetta است. اگرچه نخستین نام فارسی این گونه، « مرغ پابلند نوک‌کج» بود (جرویس رید 1337). سپس نام فارسی این گونه، در کتاب پرندگان ایران (اسکات و همکاران 1354)، به شکل «آوست» به کار رفت و در کتاب فیروز (1379)، اطلس پرندگان ایران (کابلی و همکاران 1395) و خالقی‌زاده و همکاران (1396) به شکل «آووست» آمده بود. سپس در دانشنامۀ پرندگان (ادهمی ۱۳۸۴) به شکل «نوک‌خنجری»، در فهرست پرندگان ایران (اسکات و ادهمی 2006) و کتاب پرندگان ایران (منصوری 1387، 1393) به شکل «نوک‌خنجری (آووست)» و در کتاب پرندگان ایران (مبصر 1395) به شکل آووست (نوک‌خنجری) به کار رفت.

 

نگاهی به فهرست پرندگان جهان نشان می‌دهد که دست‌ِکم، پنج گونه نوک‌خنجری به نام‌های زیر در جهان وجود دارند.

  • نوک‌خنجری آمریکایی Recurvirostra americana
  • نوک‌خنجری آندی Recurvirostra andina
  • نوک‌خنجری ابلق Recurvirostra avosetta
  • نوک‌خنجری گردن‌سرخ Recurvirostra novaehollandiae

و همچنین یک گونۀ فسیلی به نام

  • Recurvirostra sanctaneboulae

 

 

همچنین بررسی تلفظ نام انگلیسی Avocet نشان می‌دهد که بهترین آوانگاری نام انگلیسی این پرنده، «اَوِسِت» است که آوانگاری یادشده در کتاب پرندگان ایران (اسکات و همکاران (1354) بیشتر از آوانگاری‌های دیگر به آن نزدیک بود.

 

بنابر این، برای شناخت دقیق‌تر پرنده‌نگران ایرانی نسبت به این گونه در میان دیگر گونه‌های نوک‌خنجری در جهان و سیاست هماهنگی بیشتر بین نام‌های فارسی و انگلیسی، واژۀ ابلق نیز به نام فارسی این گونه افزوده می‌شود و نیز برای رعایت آوانگاری درست از نام انگلیسی این پرنده، ازین پس نام این گونه در فهرست‌های پرندگان ایران به شکل زیر نوشته خواهد شد.

 

نوک‌خنجری (اَوست) ابلق

Pied Avocet

Recurvirostra avosetta

 

منابع

ادهمی، علی (۱۳۸۴). دانشنامه پرندگان. بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، ۲۲۹ ص.

اسکات، درک، علی ادهمی میرحسینی و حسین مروج همدانی (1354). پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 404 ص.

فیروز، اسکندر (۱۳۷۹). مهره‌داران ایران. مرکز نشر دانشگاهی، ۴۹۱ ص.

کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی‌فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.

مبصر، فرید (1395). راهنمای میدانی پرندگان ایران. انتشار شخصی، 255 ص.

منصوری، جمشید (1379). راهنمای پرندگان ایران. نشر ذهن‌آویز، 490 ص.

منصوری، جمشید (1387). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 513 ص.

منصوری، جمشید (1392). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 517 ص.

Khaleghizadeh A., Roselaar C., Scott D.A. Tohidifar M., Mlikovsky J., Blair M. & Kvartalnov P. (2017). Birds of Iran: Annotated checklist of the bird species and subspecies. Iran-Shenasi Publishing, 474 pp.

Scott, D. & Adhami A. (2006). An updated checklist of the Birds of Iran. Podoces, 1(1/2): 1-16

 

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۰ آذر ۰۴ ، ۰۸:۵۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت پیغوی کوچک (شکره) در استان کردستان

ثبت پیغوی کوچک (شکره) در استان کردستان

Record of Shikra in Kordestan province

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: پیغوی کوچک (شکره) Tachyspiza badia

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: سنندج

استان: کردستان

زمان پایش: 12 تیر 1404

پایشگران: آقای شورش وهابی

شناسایی‌کنندگان: شورش وهابی و دیک فورسمن

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان کردستان

Species: Shikra Tachyspiza badia

No. of individuals: one individual

Place of observation: Sanandaj

Province: Kordestan

Date of observation: 3 July 2025

Observers: Shoresh Vahabi

Identified by: Shoresh Vahabi & Dick Forsman

Remarks: New species for Kordestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۹ آذر ۰۴ ، ۱۵:۰۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

هفتمین رکورد کشوری پیپت (نازپای) سیبری در ماهشهر در آذر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

هفتمین رکورد کشوری پیپت (نازپای) سیبری در ماهشهر در آذر 1404

Seventh national record of Siberian Pipit in Mahshahr in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: پیپت (نازپای) سیبری Anthus japonicus

محل پایش: بندر ماهشهر

استان: خوزستان

 

پایش نخست:

شمار پرنده: یک فرد

زمان پایش: 4 آذر 1404

پایشگران: آقای شایان بهبهانی

 

پایش دوم:

شمار پرنده: 2 فرد

زمان پایش: 9 آذر 1404

پایشگران: آقای شایان بهبهانی

 

شناسایی‌کنندگان: محسن ملاح و پر آلستروم

یادداشت: هفتمین رکورد کشوری و نخستین رکورد این گونه برای استان خوزستان

Species: Siberian Pipit Anthus japonicus

Place of observation: Bandar-e Mahshahr

Province: Khuzestan

 

First observation:

No. of individuals: One individual

Date of observation: 25 November 2025

Observers: Shayan Behbahani

 

Second observation:

No. of individuals: 2 individuals

Date of observation: 30 November 2025

Observers: Shayan Behbahani

 

Identified by: Mohsen Mallah & Per Alstrom

Remarks: Seventh national record and the first record of this species from Khuzestan province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۷ آذر ۰۴ ، ۱۱:۱۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت بلبل خرما با سفیدگرایی در هندیجان در آذر 1404

ثبت ناهنجاری‌ها در پرندگان ایران

Records of abnormalities in Iranian birds

ثبت بلبل خرما با سفیدگرایی در هندیجان در آذر 1404

Record of White-eared Bulbul with leucism in Hendijan in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: بلبل خرما Pycnonotus leucotis

نوع ناهنجاری: سفیدگرایی بخشی

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: هندیجان

استان: خوزستان

زمان پایش: 4 آذر 1404

پایشگران: آقای احمد محمدی

Species: White-eared Bulbul Pycnonotus leucotis

Type of aberration: Partial leucistic

No. of individuals: One individual

Place of observation: Hendijan

Province: Khuzestan

Date of observation: 25 November 2025

Observers: Ahmad Mohammadi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ آذر ۰۴ ، ۱۶:۵۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب خاکی در همدان در مهر 1403

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب خاکی در همدان در مهر 1403

Record of Tawny Eagle in Hamedan in October 2024

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: عقاب خاکی Aquila rapax

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: همدان

استان: همدان

زمان پایش: 20 مهر 1403

پایشگران: آقای علی ثقفی

شناسایی‌کنندگان: دیک فورسمن، علیرضا کیانی‌نژاد، ابوالقاسم خالقی‌زاده، محسن ملاح، کرامت حافظی، پراساد گنپول، مگنوس اولمن، آرش حبیبی آزاد، جایادِولن پراوین و شاهو دربندی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه از غرب ایران و استان همدان

Species: Tawny Eagle Aquila rapax

No. of individuals: one individual

Place of observation: Hamedan

Province: Hamedan

Dates of observation: 11 October 2024

Observers: Ali Saghafi

Identified by: Dick Forsman, Alireza Kianinezhad, Abolghasem Khaleghizadeh, Mohsen Mallah, Keramat Hafezi, Prasad Ganpule, Magnus Ullman, Arash Habibi-Azad, Jayadevan Praveen and Shaho Darbandi

Note: The first record of this species from western Iran and Hamedan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ آذر ۰۴ ، ۱۶:۴۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب شاهی در شوشتر در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در شوشتر در آبان 1404

Record of Eastern Imperial Eagle in Shushtar in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: یک بالغ

مکان پایش: کهنک، شوشتر

استان: خوزستان

زمان پایش: آبان 1404

پایشگران: آقای عبدالحسین بهرامی‌پور

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: one adult

Place of observation: Kahanak, Shushtar

Province: Khuzestan

Period of observations: November 2025

Observers: Abdolhossein Bahramipour

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۵ آذر ۰۴ ، ۱۲:۲۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب شاهی در شوشتر در آبان 1403

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در شوشتر در آبان 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Shushtar in November 2024

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: یک بالغ

مکان پایش: شوشتر

استان: خوزستان

زمان پایش: آبان 1403

پایشگران: آقای عبدالحسین بهرامی‌پور

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: one adult

Place of observation: Shushtar

Province: Khuzestan

Period of observations: November 2024

Observers: Abdolhossein Bahramipour

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۵ آذر ۰۴ ، ۱۲:۱۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب خالدار بزرگ در شوشتر در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب خالدار بزرگ در شوشتر در آبان 1404

Record of Greater Spotted Eagle in Shushtar in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب خالدار بزرگ (تالابی) Clanga clanga

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: استخر پروش ماهی کارون، شوشتر

استان: خوزستان

زمان پایش: 29 آبان 1403

پایشگران: آقای عبدالحسین بهرامی‌پور

Type of important species: IUCN Redlist (Vu)

Species: Greater Spotted Eagle Clanga clanga

No. of individuals: one individual

Place of observation: Karun Fish pond, Shushtar

Province: Khuzestan

Period of observations: 20 Nove,ber 2025

Observers: Abdolhossein Bahramipour

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۱ آذر ۰۴ ، ۱۱:۰۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت بلبل زیردم سرخ در سنندج در آبان 1404

ثبت بلبل زیردم سرخ در سنندج در آبان 1404

Record of Red-vented Bulbul in Sanandaj in November 2025

 

چکیدۀ این گزارش

نام گونه: بلبل زیردم‌سرخ Pycnonotus cafer

شمار پرنده: 13 فرد

مکان پایش: سنندج

استان: کردستان

زمان پایش: آبان 1404

پرنده نگران: آقای شورش وهابی

یادداشت: دیده شدن این پرنده خارج از جزیره کیش، به عنوان گزارش افراد پراکنده از گونه‌های قفسی به شمار می‌رود. این گونه در شهریور 1402 با پنج فرد و در شهریور 1403 با 9 فرد دیده شد. اکنون پس از سه سال گزارش دیده شدن این پرنده، افزایش تدریجی آن و پایه‌گذاری جمعیت پایدار، به فهرست پرندگان استان کردستان افزوده شد.

Species: Red-vented Bulbul Pycnonotus cafer

No. of individuals: 13 individuals

Place of observation: Sanandaj

Province: Kordestan

Date of observation: November 2025

Observers: Shoresh Vahabi

Remarks: Observation of this species outside Kish Island will be considered as scattered reports of Cage species. This species was observed with 5 individuals in September 2023 and 9 individuals in September 2024. Now it’s added to bird checklist of Kordestan province after increasing its number and establishing a local population here.


۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۹ آبان ۰۴ ، ۱۱:۳۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب خالدار بزرگ در قم در بهمن 1403

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب خالدار بزرگ در قم در بهمن 1403

Record of Greater Spotted Eagle in Qom in January 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب خالدار بزرگ Clanga clanga

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: جایگاه پسماند البرز، قم

استان: قم

زمان پایش: 5 بهمن 1403

پایشگران: آقای سعید نصرتی

Type of important species: IUCN Redlist (Vu)

Species: Greater Spotted Eagle Clanga clanga

No. of individuals: one individual

Place of observation: Alborz site, Qom

Province: Qom

Period of observations: 24 January 2025

Observers: Saeed Nosrati

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۹ آبان ۰۴ ، ۰۹:۱۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب خالدار بزرگ در قم در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب خالدار بزرگ در قم در آبان 1404

Record of Greater Spotted Eagle in Qom in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب خالدار بزرگ Clanga clanga

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: جایگاه پسماند البرز، قم

استان: قم

زمان پایش: 26 آبان 1404

پایشگران: آقای سعید نصرتی

Type of important species: IUCN Redlist (Vu)

Species: Greater Spotted Eagle Clanga clanga

No. of individuals: one individual

Place of observation: Alborz site, Qom

Province: Qom

Period of observations: 17 November 2025

Observers: Saeed Nosrati

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۹ آبان ۰۴ ، ۰۸:۵۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت شاه طوطی اسکندر در شاهرود در آبان 1404

ثبت شاه طوطی اسکندر در شاهرود در آبان 1404

Record of Alexandrine Parakeet in Shahrud in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

اهمیت گونه: در حال افزایش

نام گونه: شاه‌طوطی اسکندر Psittacula eupatria

شمار پرنده: 2 فرد

مکان پایش: شاهرود

استان: سمنان

زمان پایش: آبان 1404

پایشگران: آقای علی شکراللهی

یادداشت: افزودن این گونه به فهرست پرندگان استان سمنان.

Type of important species: increasing

Species: Alexandrine Parakeet Psittacula eupatria

No. of individuals: 2 individuals

Place of observation: Shahrud

Province: Semnan

Period of observations: November 2025

Observers: Ali Shokrollahi

Notes: Addition of this species to the list of the birds of Semnan province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۴ آبان ۰۴ ، ۱۱:۱۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

پایدارسازی نام زردپره نیزار با حذف واژۀ تالابی

پایدارسازی نام زردپره نیزار با حذف واژۀ تالابی

Stabilization of Persian name of Common Reed Bunting

 

یکی از گونه‌های پرندگان ایران «زردپرۀ نیزار (تالابی)» با نام انگلیسی Common Reed Bunting و نام علمی Emberiza schoeniclus است. نام فارسی این گونه ابتدا به شکل «دانه‌خوار نیزار» آمده بود (جرویس رید، 1337). سپس در کتاب پرندگان ایران (اسکات و همکاران 1354) به شکل «زردپرۀ تالابی» آمد و در کتاب فیروز (1379) نیز پیروی شد. نام این گونه در دانشنامۀ پرندگان (ادهمی 1384) زردپره نیزار و در فهرست اسکات و ادهمی (2006) به شکل «زردپرۀ نیزار (زردپرۀ تالابی)» نوشته شد ولی منصوری (1379، 1387، 1393، کابلی و همکاران 1395)، مبصر (1395)، خالقی‌زاده و همکاران (1396) از همان نام پیشین «زردپرۀ تالابی» استفاده کردند.

 

در آبان 1399 در کمیتۀ ثبت پرندگان ایران پیشنهاد شد که برای هماهنگی بیشتر بین نام فارسی و انگلیسی این گونه و نیز برای توجه بیشتر به جنبۀ حفاظتی نام زیستگاه ویژۀ این گونه، به جای نام «زدپره تالابی»، نام «زردپره نیزار» به کار رود و برای گسترش نام جدید و یادآوری نام پیشین در کنار هم، به شکل «زردپرۀ نیزار (تالابی)» در فهرست‌های پرندگان ایران به کار رفته بود.

 

اکنون پس از گذشت پنج سال و با توجه به رواج نسبی نام «زردپره نیزار»، گویا زمان آن رسیده است که می‌توان نام «زردپرۀ نیزار» را به تنهایی به کار برد. بر این اساس، ازین پس در فهرست‌های پرندگان ایران، نام فارسی این گونه به شکل زیر نوشته خواهد شد.

 

زردپرۀ نیزار

Common Reed Bunting

Emberiza schoeniclus

 

-----

منابع

ادهمی، علی (۱۳۸۴). دانشنامه پرندگان. بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی، ۲۲۹ ص.

اسکات، درک، علی ادهمی میرحسینی و حسین مروج همدانی (1354). پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 404 ص.

فیروز، اسکندر (۱۳۷۹). مهره‌داران ایران. مرکز نشر دانشگاهی، ۴۹۱ ص.

کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی‌فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.

مبصر، فرید (1395). راهنمای میدانی پرندگان ایران. انتشار شخصی، 255 ص.

منصوری، جمشید (1379). راهنمای پرندگان ایران. نشر ذهن‌آویز، 490 ص.

منصوری، جمشید (1387). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 513 ص.

منصوری، جمشید (1392). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 517 ص.

Khaleghizadeh A., Roselaar C., Scott D.A. Tohidifar M., Mlikovsky J., Blair M. & Kvartalnov P. (2017). Birds of Iran: Annotated checklist of the bird species and subspecies. Iran-Shenasi Publishing, 474 pp.

Scott, D. & Adhami A. (2006). An updated checklist of the Birds of Iran. Podoces, 1(1/2): 1-16

 

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۲ آبان ۰۴ ، ۱۲:۰۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت سلیم طلایی اروپایی در مشگین شهر در آبان 1404

ثبت سلیم طلایی اروپایی در مشگین شهر در آبان 1404

Record of European Golden Plover in Meshgin-Shahr in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: سلیم طلایی اروپایی Pluvialis apricaria

شماره پرنده: 3 فرد

مکان پایش: قره‌قیه، مشگین‌شهر

آستان: اردبیل

زمان پایش: 17 آبان 1404

پایشگران: آقایان بهزاد جهانگیرزاده خیاوی، سینا توحیدی و جواد روحی

گزارشگر: آقای اصغر محمدی نصرآبادی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان اردبیل

Species: European Golden Plover Pluvialis apricaria

No. of individuals: 3 individuals

Place of observation: Qara-Qiyeh, Meshgin-Shahr

Province: Ardabil

Date of observation: 8 November 2025

Observers: Behzad Jahangirzadeh Khiavi, Sina Tohidi & Javad Rouhi

Reporter: Asghar Mohammadi-Nasrabadi

Remarks: The first record of this species for Ardabil province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ آبان ۰۴ ، ۱۲:۱۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

هفتمین رکورد کشوری دال هیمالیایی در هندیجان در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

هفتمین رکورد کشوری دال هیمالیایی در هندیجان در آبان 1404

Seventh national record of Himalayan Vulture in Hendijan in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: دال هیمالیایی Gyps himalayensis

محل پایش: هندیجان

استان: خوزستان

 

پایش نخست:

شمار پرنده: 4 نابالغ

زمان پایش: 18 آبان 1404

پایشگران: محمد فلاح نژاد و عاطف شعبانیان

گزارشگر: احمد محمدی‌روش

 

پایش دوم:

شمار پرنده: 4 نابالغ

زمان پایش: 19-20 آبان 1404

پایشگران: احمد محمدی‌روش، محمدفلاح‌نژاد و کرامت حافظی

 

شناسایی‌کنندگان: آقایان کرامت حافظی و دیک فورسمن

یادداشت: هفتمین رکورد این گونه برای ایران و نخستین رکورد این گونه برای استان خوزستان

Species: Himalayan Vulture Gyps himalayensis

Place of observation: Hendijan

Province: Khuzaestan

 

First observation:

No. of individuals: 4 juveniles

Date of observation: 9 November 2025

Observers: Mohammad Fallahnezhad & Atef Shabanian

Reporter: Ahmad Mohammadi-Ravesh

 

Second observation:

No. of individuals: 4 juveniles

Date of observation: 10-11 November 2025

Observers: Ahmad Mohammadi-Ravesh, Mohammad Fallahnezhad & Keramat Hafezi

 

Identified by: Keramat Hafezi & Dick Forsman

Remarks: The seventh record of this species for Iran and the first record of this species for Khuzestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۰ آبان ۰۴ ، ۱۱:۵۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت جغد تالابی در یزد در آبان 1404

ثبت جغد تالابی در یزد در آبان 1404

Record of Short-eared Owl in Yazd in November 2025

 

چکیده این ثبت

نام گونه: جغد تالابی Asio flammeus

شمار پرنده: یک فرد زخمی

مکان پایش

استان: یزد

زمان پایش: 15 آبان 1404

پایشگر: آقای مهدی زارع خورمیزی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه از استان یزد

Species: Short-eared Owl Asio flammeus

No. of individuals: One individual wounded

Place of observation: Yazd

Province: Yazd

Date of observation: 6 November 2025

Observers: Mehdi Zare Khormizi

Remarks: The first record from Yazd province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۹ آبان ۰۴ ، ۱۵:۰۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

هشتمین رکورد کشوری کاکایی پاسیاه در شورک ملکی در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

هشتمین رکورد کشوری کاکایی پاسیاه در شورک ملکی در آبان 1404

Eighth national record of Black-legged Kittiwake in Shourak Maleki in November 2025

 

چکیدۀ این ثبت

گونه: کاکایی پاسیاه Rissa tridactyla

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: شورک ملکی، سرخس

استان: خراسان رضوی

زمان پایش: 16 آبان 1404

پایشگران: علی مهدوی، علی امیری و سیدمهشید حسینی

یادداشت: هشتمین رکورد این گونه برای ایران و نخستین رکورد این گونه برای استان خراسان رضوی

Species: Black-legged Kittiwake Rissa tridactyla

No. of individuals: One individual

Place of observation: Shourak Maleki, Sarakhs

Province: Khorasan-e Razavi

Dates of observation: 7 November 2025

Observers: Ali Mahdavi, Ali Amiri & Seyed Mahshid Hosseini

Remarks: The eighth record of this species for Iran and first record of this species for Khorasan-e Razavi province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۸ آبان ۰۴ ، ۱۳:۲۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

چهارهمین رکورد کشوری پیپت پشت زیتونی در تهران در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

چهارهمین رکورد کشوری پیپت پشت زیتونی در تهران در آبان 1404

Fourteenth national record of Olive-backed Pipit in Tehran in November 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: پیپت پشت‌زیتونی Anthus hodgsoni

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: تهران

استان: تهران

زمان پایش: 15 آبان 1404

پایشگر: آقایان هومن درودی و رضا مصطفوی

شناسایی‌کنندگان: آقایان هومن درودی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

یادداشت: چهاردهمین رکورد این گونه در ایران و سومین رکورد این گونه در استان تهران

Species: Olive-backed Pipit Anthus hodgsoni

No. of individuals: one individual

Place of observation: Tehran

Province: Tehran

Dates of observation: 6 November 2025

Observers: Houman Doroudi & reza Mostafavi

Identified by: Houman Doroudi & Abolghasem Khaleghizadeh

Remarks: The fouteenth record of this species for Iran and the third record for Tehran province

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۸ آبان ۰۴ ، ۱۳:۱۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

سیزدهمین رکورد کشوری پیپت پشت زیتونی در تهران در اسفند 1403

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

سیزدهمین رکورد کشوری پیپت پشت زیتونی در تهران در اسفند 1403

Thirteenth national record of Olive-backed Pipit in Tehran in March 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: پیپت پشت‌زیتونی Anthus hodgsoni

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: تهران

استان: تهران

زمان پایش: 24 اسفند 1403

پایشگر: آقای هومن درودی

شناسایی‌کنندگان: آقایان هومن درودی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

یادداشت: سیزدهمین رکورد این گونه در ایران و دومین رکورد این گونه در استان تهران

Species: Olive-backed Pipit Anthus hodgsoni

No. of individuals: one individual

Place of observation: Tehran

Province: Tehran

Dates of observation: 14 March 2025

Observers: Houman Doroudi

Identified by: Houman Doroudi & Abolghasem Khaleghizadeh

Remarks: The thirteenth record of this species for Iran and the second record for Tehran province

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۸ آبان ۰۴ ، ۱۳:۱۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

رکورد کشوری نوک سرخ دریایی در بندر عباس در مهر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

رکورد کشوری نوک سرخ دریایی در بندر عباس در مهر 1404

National record of Red-billed Tropicbird in Bandar Abbas in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: نوک سرخ دریایی Phaeton aethereus

شمار پرنده: یک نابالغ بیمار که درگذشت.

مکان پایش: ساحل بندر عباس

استان: هرمزگان

زمان پایش: 23 مهر 1404

گزارشگر: آقای میثم قاسمی

منبع: https://www.irna.ir/news/859780459/

یادداشت: نخستین رکورد این گونه برای ایران از تاریخ 3 می 1978

Species: Red-billed Tropicbird Phaeton aethereus

No. of individuals: one sick juvenile then died.

Place of observation: Bandar Abbas

Province: Hormozgan

Dates of observation: 15 October 2025

Reporter: Meysam Ghasemi

Resource: https://www.irna.ir/news/859780459/

Remarks: The first record of this species for Iran since 3 May 1978.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۵ آبان ۰۴ ، ۱۱:۵۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت قوی فریادکش در استان خراسان رضوی

ثبت قوی فریادکش در استان خراسان رضوی

Record of Whooper Swan in Khorasan-e Razavi province

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: قوی فریادکش Cygnus cygnus

شمار پرنده: 5 فرد

مکان پایش: مخزن آب شورک ملکی، سرخس

استان: خراسان رضوی

زمان پایش: 17-18 اسفند 1403

پایشگران: هنگامه صدرایی، پروین جوادی، رضا آگنج، رسول بقالان، الهام زوار، مهشید حسینی و مهدی نقیبی

گزارشگر: آقای علی مهدوی

منبع: https://ebird.org/checklist/S217212736

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان خراسان رضوی

Species: Whooper Swan Cygnus cygnus

No. of individuals: 5 individuals

Place of observation: Shourak-Maleki water reservoir, Sarakhs

Province: Khorasan-e Razavi

Date of observation: 7-8 March 2025

Observers: Hengameh Sadraee, Parvin Javadi, Reza Aganj, Rasoul Baghalan, Elham Zavar, Mahshid Hosseini & Mahdi Naghibi

Reporter: Ali Mahdavi

Resource: https://ebird.org/checklist/S217212736

Remarks: The first record of this species for Khorasan-e Razavi province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آبان ۰۴ ، ۱۴:۲۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت جغد طلایی در مهران در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of rare birds of Iran

ثبت جغد طلایی در مهران در آبان 1404

Record of Omani Owl in Mehran in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: جغد طلایی Strix butleri

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: مهران

استان: ایلام

زمان پایش: 2 آبان 1404

پایشگران: آقای مهدی مامی

Species: Omani Owl Strix butleri

No. of individuals: one individual

Place of observation: Mehran

Province: Ilam

Dates of observation: 24 October 2025

Observers: Mahdi Mami

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آبان ۰۴ ، ۱۳:۵۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت سسک ابروزرد هیوم در ری  در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سسک ابروزرد هیوم در ری  در آبان 1404

Record of Hume's Leaf Warbler in Rey in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سسک ابروزرد هیوم Phylloscopus humei

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: آراد، ری

استان: تهران

زمان پایش: 9 آبان 1404

پایشگران: عباس محجوب، محمد فلاح، پرستو هدایت‌زاده، بهار کلانتری، مریم کاظمی و محسن ملاح

Species: Hume's Leaf Warbler Phylloscopus humei

No. of individuals: one individual

Place of observation: Arad, Rey

Province: Tehran

Dates of observation: 31 October 2025

Observers: Abbas Mahjoob, Mohammad Fallah, Parastoo Hedayatzadeh, Bahar Kalantari, Maryam Kazemi & Mohsen Mallah

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آبان ۰۴ ، ۰۷:۴۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت دارکوب سبز اروپایی در استان خراسان شمالی

ثبت دارکوب سبز اروپایی در استان خراسان شمالی

Record of European Green Woodpecker in North Khorasan province

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: دارکوب سبز اروپایی Picus viridis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: منطقه حفاظت‌شدۀ قرخود

استان: خراسان شمالی

زمان پایش: 20 تیر 1404

پایشگران: آقایان کیافر جهانیان و کارن مکبر

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان خراسان شمالی

Species: European Green Woodpecker Picus viridis

No. of individuals: one individual

Place of observation: Ghorkhood protected area

Province: North Khorasan

Period of observations: 10 July 2025

Observers: Kiafar Jahanian & Karen Mokabber

Remarks: The first record of this species for North Khorasan province

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ آبان ۰۴ ، ۰۷:۲۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

پایدارسازی نام کمرکلی جنگلی با حذف واژۀ درختی

پایدارسازی نام کمرکلی جنگلی با حذف واژۀ درختی

Stabilization of Persian name of Eurasian Nuthatch

 

یکی از گونه‌های پرندگان ایران «کمرکلی جنگلی (درختی)» با نام انگلیسی Eurasian Nuthach و نام علمی Sitta europaea است. نام فارسی این گونه ابتدا به شکل «مرغ سنگ اروپایی» بود (جرویس رید، 1337). سپس به شکل «کمرکلی جنگلی» در کتاب پرندگان ایران آمد (اسکات و همکاران 1354) و در کتاب‌های پرندگان ایران نیز به همین شکل پیروی شد (فیروز 1379) ولی در فهرست ادهمی (1384) و اسکات و ادهمی (2006)، به شکل «کمرکلی درختی» و در کتاب منصوری (1379) نیز به کار رفت. به هر روی، در کتاب پسین‌های، دوباره نام کمرکلی جنگلی اولویت داده شد (منصوری 1387، 1393، کابلی و همکاران 1395، مبصر 1395، خالقی‌زاده و همکاران 1396)، اگرچه برخی از آنها نام کمرکلی درختی را نیز به عنوان نام دوم در درون پرانتز آوردند (منصوری 1387، 1393، مبصر 1395، خالقی‌زاده و همکاران 1396).

 

یادآوری می‌شود که برای اشاره به نوع زیستگاه طبیعی برای این گونه، کاربرد واژۀ "جنگلی" نسبت به کاربرد واژۀ «درختی» در اولویت است. اکنون با توجه به رواج بیشتر نام «کمرکلی جنگلی»، می‌توان واژۀ «درختی» را از نام فارسی رسمی این گونه حذف کرد. بر این اساس، ازین پس در فهرست‌های پرندگان ایران، نام فارسی این گونه به شکل زیر نوشته خواهد شد.

 

کمرکلی جنگلی

Eurasian Nuthatch

Sitta europaea

 

-----

منابع

ادهمی، علی (۱۳۸۴). دانشنامه پرندگان. بنیاد دانشنامۀ بزرگ فارسی، ۲۲۹ ص.

اسکات، درک، علی ادهمی میرحسینی و حسین مروج همدانی (1354). پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 404 ص.

فیروز، اسکندر (۱۳۷۹). مهره‌داران ایران. مرکز نشر دانشگاهی، ۴۹۱ ص.

کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی‌فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.

مبصر، فرید (1395). راهنمای میدانی پرندگان ایران. انتشار شخصی، 255 ص.

منصوری، جمشید (1379). راهنمای پرندگان ایران. نشر ذهن‌آویز، 490 ص.

منصوری، جمشید (1387). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 513 ص.

منصوری، جمشید (1392). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 517 ص.

Khaleghizadeh A., Roselaar C., Scott D.A. Tohidifar M., Mlikovsky J., Blair M. & Kvartalnov P. (2017). Birds of Iran: Annotated checklist of the bird species and subspecies. Iran-Shenasi Publishing, 474 pp.

Scott, D. & Adhami, A. (2006). An updated checklist of the Birds of Iran. Podoces, 1(1/2): 1-16

 

*****

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۲ آبان ۰۴ ، ۱۵:۳۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت زیرگونه دم سرخ سیاه اروپایی در ری در آبان 1404

ثبت همه رکوردهای زیرگونه‌های کمیاب ایران

All records of rare subspecies of Iran

ثبت زیرگونه دم سرخ سیاه اروپایی در ری در آبان 1404

Record of Phoenicurus ochruros gibraltariensis in Rey in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

نام زیرگونه: دم‌سرخ سیاه اروپایی Phoenicurus ochruros gibraltariensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: ابراهیم‌آباد، ری

استان: تهران

زمان پایش: 9 آبان 1404

پایشگران: عباس محجوب، محمد فلاح، پرستو هدایت‌زاده، بهار کلانتری، مریم کاظمی و محسن ملاح

یادداشت: از ویژگی‌های این زیرگونه: داشتن لکه سفید بالی و شکم خاکستری

Subspecies: European Black Redstart Phoenicurus ochruros gibraltariensis

No. of individuals: One individual

Place of observation: Ebrahim-Abad, Rey

Province: Tehran

Date of observation: 31 October 2025

Observers: Abbas Mahjoob, Mohammad Fallah, Parastoo Hedayatzadeh, Bahar Kalantari, Maryam Kazemi & Mohsen Mallah

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۲ آبان ۰۴ ، ۱۱:۰۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت شاه طوطی اسکندر در رشت در فروردین 1403

ثبت شاه طوطی اسکندر در رشت در فروردین 1403

Record of Alexandrine Parakeet in Rasht in April 2024

 

چکیدۀ این ثبت:

اهمیت گونه: در حال افزایش

نام گونه: شاه‌طوطی اسکندر Psittacula eupatria

شمار پرنده: 3 فرد

مکان پایش: باغ محتشم، شهر رشت

استان: گیلان

زمان پایش: 17 فروردین 1403

پایشگران: کتایون محبوبی، مریم انورپور و هانیه نیک‌نام

گزارشگر: آقای شاهین شالچی

یادداشت: افزودن این گونه به فهرست پرندگان استان گیلان. افراد محلی گزارش دادند که این گونه از حدود ده سال پیش در این باغ دیده می‌شود.

Type of important species: increasing

Species: Alexandrine Parakeet Psittacula eupatria

No. of individuals: 3 individuals

Place of observation: Mashhad

Province: Khorasan-e Razavi

Period of observations: 5 April 2024

Observers: Katayun Mahbubi, Maryam Anvarpour & Hanieh Niknam

Reporter: Shahin Shalchi

Notes: Addition of this species to the list of the birds of Gilan province. Local people reported seeing this species since about ten years ago.

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آبان ۰۴ ، ۰۹:۵۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت سنگ چشم دم دراز (دمگاه حنایی) در کلات نادری در اردیبهشت 1397

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of rare birds of Iran

ثبت سنگ چشم دم دراز (دمگاه حنایی) در کلات نادری در اردیبهشت 1397

Record of Long-tailed Shrike in Kalat-e Naderi in May 2018

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سنگ‌چشم دم‌دراز (دمگاه حنایی) Lanius schach

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: کلات نادری

استان: خراسان رضوی

زمان پایش: اردیبهشت 1397

پایشگران: آقای اسماعیل باقریان

Species: Long-tailed Shrike Lanius schach

No. of individuals: one individual

Place of observation: Kalat-e Naderi

Province: Khorasan-e Razavi

Dates of observation: May 2018

Observers: Esmaeel Bagherian

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ آبان ۰۴ ، ۰۹:۴۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت تلیله خاکستری در گمیشان در شهریور 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

ثبت تلیله خاکستری در گمیشان در شهریور 1404

Record of Red Knot in Gomishan in September 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: تلیله خاکستری Calidris canutus

شمار پرنده: یک فرد

زمان پایش: 23 شهریور 1404

محل پایش: گمیشان

استان: گلستان

پایشگر: آقای مجید سعادتفر

Species: Red Knot Calidris canutus

No. of individuals: One individual

Date of observation: 14 September 2025

Place of observation: Gomishan

Province: Golestan

Observer: Majid Saadatfar

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ آبان ۰۴ ، ۰۸:۵۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت اردک سرسیاه در بندر ترکمن در مهر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت اردک سرسیاه در بندر ترکمن در مهر 1404

Record of Greater Scaup in Bandar Turkmen in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: اردک سرسیاه Aythya marila

شمار پرنده: یک ماده

محل پایش: بندر ترکمن

استان: گلستان

زمان پایش: 28 مهر 1404

پایشگران: آقای مجید سعادتفر

Species: Greater Scaup Aythya marila

No. of individuals: one female

Place of observation: Bandar Turkmen

Province: Golestan

Dates of observation: 20 October 2025

Observers: Majid Saadatfar

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۶ آبان ۰۴ ، ۱۰:۱۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت قمری خاوری در هندیجان در مهر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت قمری خاوری در هندیجان در مهر 1404

Record of Oriental Turtle Dove in Hendijan in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: قمری خاوری Streptopelia orientalis

شمار پرنده: یک نابالغ

مکان پایش: هندیجان

استان: خوزستان

زمان پایش: 29 مهر 1402

پایشگران: آقای احمد محمدی

کلیدهای شناسایی: حلقۀ پوستی چشم نازک، سفید بودن لبۀ پوشپرهای بال، رنگ قهوه‌ای روشن سینه (در نابالغان)، دمگاه آبی خاکستری (توسی)

Species: Oriental Turtle Dove Streptopelia orientalis

No. of individuals: one juvenile

Place of observation: Hendijan

Province: Khuzestan

Dates of observation: 21 October 2025

Observers: Ahmad Mohammadi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۲ آبان ۰۴ ، ۱۰:۲۸
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت یلوه کوچک در بشروئیه در مهر 1404

ثبت یلوه کوچک در بشروئیه در مهر 1404

Record of Little Crake in Boshruiyeh in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: یلوه کوچک Porzana parva

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: بشروئیه

استان: خراسان جنوبی

زمان پایش: 23 مهر 1404

پایشگران: رسول بهشتی و صدرا باقرزاده

گزارشگر: آقای علی مهدوی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان خراسان جنوبی

Species: Little Crake Porzana parva

No. of individuals: one individual

Place of observation: Boshruoiyeh

Province: South Khorasan

Period of observations: 15 October 2025

Observers: Rasoul Beheshti & Sadra Bagherzadeh

Notes: The first record of this species for South Khorasan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۹ مهر ۰۴ ، ۱۲:۴۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت عقاب خالدار بزرگ در همدان در مهر 1404

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب خالدار بزرگ در همدان در مهر 1404

Record of Greater Spotted Eagle in Hamedan in October 2025

 

چکیدۀ این ثبت:

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب خالدار بزرگ (تالابی) Clanga clanga

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: همدان

استان: همدان

زمان پایش: 24 مهر 1404

پایشگران: آقای علی ثقفی

Type of important species: IUCN Redlist

Species: Greater Spotted Eagle Clanga clanga

No. of individuals: one individual

Place of observation: Hamedan

Province: Hamedan

Period of observations: 16 October 2025

Observers: Ali Saghafi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ مهر ۰۴ ، ۱۰:۳۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

تکمیل نام فارسی کبک دری

تکمیل نام فارسی کبک دری

Persian name of Caspian Snowcock

 

یکی از گونه‌های پرندگان ایران «کبک دری» با نام انگلیسی Caspian Snowcock و نام علمی Tetraogallus caspius است. نام فارسی این گونه ابتدا به شکل «کبک دره» بود (جرویس رید، 1337). سپس به شکل «کبک دری» در کتاب پرندگان ایران آمد (اسکات و همکاران 1354) و در منابع دیگر پرندگان ایران نیز نیز به همین شکل پیروی شد (فیروز 1379، ادهمی 1384، اسکات و ادهمی 2006، منصوری 1379، 1387، 1393، کابلی و همکاران 1395، مبصر 1395، خالقی‌زاده و همکاران 1396).

 

یادآوری می‌شود که این گونه در سردۀ Tetraogallus جای دارد که گونه‌های آن Snowcock نامیده می‌شوند و در جهان (همگی در قارۀ آسیا) دارای پنج گونۀ زیر است.

 

  • Tibetan Snowcock Tetraogallus tibetanus
  • Altai Snowcock Tetraogallus altaicus
  • Caucasian Snowcock Tetraogallus caucasicus
  • Caspian Snowcock Tetraogallus caspius
  • Himalayan Snowcock Tetraogallus himalayensis

 

همان‌طور که دیده می‌شود در نام همۀ این پنج گونه واژۀ برفی (Snow) به کار رفته است که بیانگر نوع زیستگاه این گروه از پرندگان است. اکنون به نظر می‌رسد که از دیدگاه حفاظتی، کاربرد واژۀ «برفی» برای اشاره به نوع زیستگاه طبیعی این گروه، به حساسیت بیشتر و لزوم توجه روزافزون به زیستگاه این گونه نیازمندیم. همچنین با افزودن واژۀ برفی به نام این گونه، به جای نام عمومی کبک که برای چندین گونه از ماکیان‌سانان به کار می‌رود، معادل فارسی بهتری برای نام انگلیسی این گروه از پرندگان یعنی Snowcock جایگزین می‌شود.

 

بر این اساس، ازین پس، نام فارسی این گونه به شکل زیر تکمیل و در فهرست‌های پرندگان ایران خواهد شد.

 

کبک برفی دری

Tetraogallus caspius

Caspian Snowcock

 

همچنین این گونه، در ایران دارای دو زیرگونه است که با نام زیر نامیده می‌شوند:

 

    • کبک برفی هیرکانی Caspian Snowcock Tetraogallus caspius  caspius (Gmelin, SG, 1784)

 

    • کبک برفی زاگرسی Zagros Snowcock Tetraogallus caspius  semenowtianschanskii Zarudny, 1908

 

*****

منابع

ادهمی، علی (۱۳۸۴). دانشنامه پرندگان. بنیاد دانشنامۀ بزرگ فارسی، ۲۲۹ ص.

اسکات، درک، علی ادهمی میرحسینی و حسین مروج همدانی (1354). پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 404 ص.

فیروز، اسکندر (۱۳۷۹). مهره‌داران ایران. مرکز نشر دانشگاهی، ۴۹۱ ص.

کابلی، محمد، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی‌فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی و کیس رزلار (1395). اطلس پرندگان ایران. سازمان حفاظت محیط زیست، 620 ص.

مبصر، فرید (1395). راهنمای میدانی پرندگان ایران. انتشار شخصی، 255 ص.

منصوری، جمشید (1379). راهنمای پرندگان ایران. نشر ذهن‌آویز، 490 ص.

منصوری، جمشید (1387). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 513 ص.

منصوری، جمشید (1392). راهنمای پرندگان ایران. نشر فرزانه، 517 ص.

Khaleghizadeh A., Roselaar C., Scott D.A. Tohidifar M., Mlikovsky J., Blair M. & Kvartalnov P. (2017). Birds of Iran: Annotated checklist of the bird species and subspecies. Iran-Shenasi Publishing, 474 pp.

Scott, D. & Adhami A. (2006). An updated checklist of the Birds of Iran. Podoces, 1(1/2): 1-16

 

------

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ مهر ۰۴ ، ۱۰:۰۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی
ساخت وبلاگ در بلاگ بیان، رسانه متخصصان و اهل قلم